Sertifikatlash Mahsulotlarni sertifikatlash tartibi.

Mahsulotlarni sertifikatlash organi “Temir yo‘l mahsulotlarini sertifikatlash markazi” MChJ negizida O‘zbekiston Respublikasi hududida amal qiluvchi texnik reglamentlar, xalqaro va davlatlararo standartlar hamda texnik jihatdan tartibga solish bo‘yicha boshqa normativ hujjatlar talablariga muvofiq temir yo‘l va metallurgiya mahsulotlarini sertifikatlash ishlarini tashkil etish va amalga oshirish maqsadida tashkil etilgan.

Bizning sertifikatlash organimiz O‘zbekiston Respublikasi Milliy akkreditatsiya tizimida akkreditatsiyadan o‘tgan.

Bizning sertifikatlash organimiz akkreditatsiya mezonlarining barcha bandlariga hamda ISO/IEC 17065 talablariga javob beradi va O‘zbekiston Respublikasi Milliy akkreditatsiya tizimida 09.09.2024 yildagi №O‘ZAK.MS.0107 akkreditatsiya guvohnomasiga muvofiq akkreditatsiya sohasi doirasida mahsulotlarni sertifikatlash huquqiga ega akkreditatsiyalangan organ hisoblanadi.

Akkreditatsiya guvohnomasi №O‘ZAK.MS.0107, 09.09.2024 yildan 08.09.2029 yilgacha amal qiladi.

Akkreditatsiya sohasi havolasi

Biz belgilangan muddatlarga rioya etilishini, shuningdek xolis baholashni ta’minlashni kafolatlaymiz.

“Temir yo‘l mahsulotlarini sertifikatlash markazi” MChJ huzuridagi mahsulotlarni sertifikatlash organi bilan hamkorlik Sizga korxonangiz ishini bir lahzaga ham to‘xtatmagan holda vaqt va moliyaviy resurslarni tejash imkonini beradi.

Xizmatlar narxi va turlari haqida batafsil ma’lumot olish uchun +998 78 150 13 69 telefon raqami orqali mutaxassislarimiz bilan bog‘laning.

Sertifikatlash Mahsulotlarni sertifikatlash tartibi.

DP SM OS 7.4-03 dan ko‘chirma

Texnik reglamentlar va standartlar talablariga muvofiq mahsulot muvofiqligini baholash qoidalari

UMUMIY QOIDALAR

Metallurgiya va temir yo‘l mahsulotlarini sertifikatlash sxemasi ushbu qoidalarga muvofiq quyidagicha belgilanadi:

texnik reglamentlar asosida mahsulotni sertifikatlash uchun ariza topshirilganda – 14.08.2024 yildagi 502-sonli VMQning 2 va 3-ilovalariga muvofiq past xavf darajasidagi mahsulotlar uchun 1C, 2C, 3C, 4C, 5C, 6C, 7C, 8C hamda 1D, 2D, 3D, 4D, 5D sxemalari bo‘yicha;

standartlar (GOST, O‘zDSt, O‘zMSt, GOST, GOST R va boshqalar) asosida mahsulotni sertifikatlash uchun ariza topshirilganda – 06.07.2004 yildagi 318-sonli VMQning 2-ilovasiga muvofiq 1, 3, 7, 8 sxemalari bo‘yicha.

Mahsulot O‘zbekiston Respublikasi hududida erkin muomalaga faqat ushbu mahsulot turiga muvofiqlik sertifikati rasmiylashtirilgandan so‘ng, O‘zbekiston Respublikasi Hukumat qarorlari va normativ hujjatlarda belgilangan tartib va qoidalarga muvofiq chiqarilishi mumkin.

Bunda O‘zbekiston Respublikasi hududida ishlab chiqariladigan mahsulotni sertifikatlash uni realizatsiya qilishdan oldin amalga oshiriladi.

Respublika hududiga olib kiriladigan mahsulot esa arizachining tanloviga ko‘ra bojxona hududiga kelguniga qadar yoki kelgandan keyin sertifikatlanadi. Bunda respublika hududiga kelishdan oldin rasmiylashtirilgan muvofiqlik sertifikati importyor tomonidan www.sertifikat.tris.uz rasmiy sayti bilan integratsiyalashgan “Yagona darcha” axborot tizimiga joylashtiriladi.

Mahsulotlar normativ hujjatlar va ushbu hujjatda ko‘rsatilgan sertifikatlash sxemalariga asoslangan holda xavf omillarini tahlil qilish asosida sertifikatlanadi.

Har bir aniq holatda sertifikatlash sxemasi buyurtmachi tomonidan, sertifikatlash organining takliflari, yetkazib berish hajmi va muddati, sinov usullari, ishlab chiqarish va foydalanish xususiyatlarini hisobga olgan holda tanlanadi.

Sertifikatlash organi arizachilarga ularning talabiga binoan quyidagi ma’lumotlarni tayyorlab taqdim etadi:

majburiy sertifikatlanishi lozim bo‘lgan mahsulot turlari ro‘yxati yoki undan ko‘chirma;
sertifikatlash organining akkreditatsiya sohasi bo‘yicha mahsulotni sertifikatlash qoidalari;
sertifikatlash xizmatlari uchun narxlar (tariflar) preyskuranti;
akkreditatsiya qiluvchi organ tomonidan berilgan akkreditatsiya guvohnomasi.

Yuqoridagi barcha ma’lumotlar sertifikatlash organining rasmiy saytida mavjud bo‘lib, undan ushbu xizmatlarga qiziqqan har qanday buyurtmachi foydalanishi mumkin.

Sertifikatlash ishlari uchun to‘lov amaldagi qonunchilikka muvofiq belgilangan tartibda arizachi tomonidan amalga oshiriladi. To‘lov sertifikatlash va sinov natijalaridan qat’i nazar amalga oshiriladi.

Majburiy sertifikatlashda, aniq mahsulotga oid normativ hujjatlardan tashqari, xavfsizlik standartlari, namuna olish usullari standartlari, sinov usullari standartlari, qonunchilik hujjatlari va mahsulotga majburiy talablarni belgilovchi boshqa rasmiy normativ hujjatlar, shuningdek zarur hollarda buyurtmachining texnologik hujjatlari, chizmalar va texnik topshiriqlar qo‘llaniladi.

Mahsulotni sertifikatlashda sertifikatlash organi quyidagilarni o‘z ichiga oluvchi normativ hujjatlardan foydalanadi:

majburiy sertifikatlashda tekshirilishi lozim bo‘lgan ko‘rsatkichlar ro‘yxati;
sinov usullari;
xom ashyoga qo‘yiladigan talablar;
saqlash, markirovka qilish, qadoqlash va tashish talablari (akkreditatsiya sohasi doirasida).

Mahsulotni sertifikatlashni o‘tkazish qoidalari

Mahsulotni sertifikatlash sertifikatlash organining akkreditatsiya sohasida ko‘rsatilgan sxemalar bo‘yicha amalga oshiriladi va quyidagi asosiy bosqichlarni o‘z ichiga oladi:

arizachi yoki uning vakili tomonidan mahsulotni sertifikatlash uchun ariza topshirish va uni sertifikatlash organida ko‘rib chiqish;
ariza va unga ilova qilingan hujjatlarni ko‘rib chiqish hamda tahlil qilish;
sertifikatlash bo‘yicha qaror qabul qilish, sinov dasturi va ishlab chiqarishni baholash dasturini tayyorlash;
intellektual mulk obyektlariga bo‘lgan huquqlarga rioya etilishini o‘rganish va tekshirish;
mahsulotni identifikatsiya qilish va namuna olish;
sertifikatlash maqsadida mahsulot namunalarini sinovdan o‘tkazish;
ishlab chiqarishni joyiga chiqib baholash (agar sertifikatlash sxemasida nazarda tutilgan bo‘lsa);
sertifikatlash natijalarini tahlil qilish va muvofiqlik sertifikatini berish yoki rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilish;
sertifikatlash jarayonini axborot bilan ta’minlash va mahsulot uchun muvofiqlik sertifikatini rasmiylashtirish;
muvofiqlik sertifikatiga o‘zgartirishlar kiritish;
muvofiqlik sertifikatining amal qilishini to‘xtatib turish yoki bekor qilish;
sertifikatlangan mahsulotni davriy baholash (agar sertifikatlash sxemasida nazarda tutilgan bo‘lsa);
muvofiqlik sertifikatidan foydalanish va muvofiqlik belgisini qo‘llash bo‘yicha kelishuvni rasmiylashtirish.

Ariza topshirish

Mahsulotni sertifikatlashni o‘tkazish uchun arizachi arizani “Yagona darcha” axborot tizimi orqali (www.sertifikat.tris.uz rasmiy sayti bilan integratsiyalashgan) sertifikatlash organiga taqdim etadi.

Bunda rasmiy saytga kirish sertifikatlash organi rahbari va sertifikatlash bo‘yicha mas’ul shaxs tomonidan elektron kalit yordamida amalga oshiriladi. Keyingi barcha jarayonlar ham ushbu elektron kalitlar orqali bajariladi.

Elektron raqamli imzodan foydalanish tartibi “Elektron raqamli imzodan foydalanish va shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish to‘g‘risida nizom” bilan tartibga solinadi hamda sertifikatlash organida ERIdan foydalanish tartibi va javobgarligini belgilaydi.

Sertifikatlash uchun arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:

texnik hujjatlar nusxasi;
mahsulot bo‘yicha normativ hujjat nusxasi (texnik reglament, ISO, O‘zMSt, GOST, GOST R va boshqalar);
markirovka namunasi yoki mahsulot haqida ma’lumot (davlat tilida, lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosida), www.tasnif.soliq.uz sayti bo‘yicha IKPU kodi (mavjud bo‘lsa);
xomashyo va butlovchi qismlar uchun muvofiqlik sertifikatlari nusxasi (mavjud bo‘lsa);
intellektual mulk obyektiga bo‘lgan huquqni tasdiqlovchi hujjat (guvohnoma, patent yoki ularga ilova) yoki undan foydalanish bo‘yicha litsenziya shartnomasi nusxasi (mavjud bo‘lsa);
mahsulot partiyasi yoki yakka mahsulot uchun yetkazib berish shartnomasi va tovar hujjatlari nusxasi, mahsulot miqdori ko‘rsatilgan holda;
sinov protokollari nusxalari (mavjud bo‘lsa);
sifat menejment tizimi bo‘yicha muvofiqlik sertifikati nusxasi (mavjud bo‘lsa).

Chet tilidagi hujjatlar O‘zbekiston Respublikasi davlat tiliga tarjima qilingan holda taqdim etiladi.

Arizachi arizaga ilova qilingan hujjatlarning haqiqiyligi uchun javobgar hisoblanadi.

Mahsulotni sertifikatlash uchun ariza va unga ilova qilingan hujjatlarni ko‘rib chiqish va tahlil qilish

Arizani ko‘rib chiqish va tahlil qilish arizada ko‘rsatilgan ma’lumotlar hamda unga ilova qilingan hujjatlarning sertifikatlash organida belgilangan talablarga muvofiqligini, shuningdek mahsulot muvofiqligini baholash jarayonini o‘tkazish uchun zarur bo‘lgan normativ hujjatlar talablariga mosligini tekshirish maqsadida amalga oshiriladi.

Bunda O‘zbekiston Respublikasi Texnik jihatdan tartibga solish agentligining elektron portali (www.sertifikat.tris.uz) orqali kelib tushgan ariza sertifikatlash organi rahbari tomonidan mahsulotni sertifikatlash bo‘yicha mas’ul shaxsga yuboriladi. Ushbu mas’ul shaxs hujjatlarni ko‘rib chiqadi, qaror loyihasini shakllantiradi va uni tasdiqlash uchun rahbarga yuboradi. Rahbar esa qarorni elektron kalit yordamida tasdiqlaydi.

Arizani ko‘rib chiqish va tahlil qilish quyidagilarni tasdiqlash uchun amalga oshiriladi:

arizaning to‘g‘ri to‘ldirilganligi;
arizaga ilova qilingan hujjatlarning to‘liqligi va to‘g‘riligi.

Arizani ko‘rib chiqish va tahlil qilish natijalariga ko‘ra mahsulotni sertifikatlashni o‘tkazish yoki sertifikatlashni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilinadi.

Mahsulotni sertifikatlash bo‘yicha ariza yuzasidan qaror qabul qilish, sinov dasturi va ishlab chiqarishni baholash dasturini tayyorlash

Arizani ko‘rib chiqish va tahlil qilish natijalari ijobiy bo‘lgan taqdirda, sertifikatlash organi quyidagi hujjatlarni tayyorlaydi va mahsulotni sertifikatlash jarayoni uchun mas’ul shaxs ularni buyurtmachiga (bevosita yoki elektron pochta orqali) tanishish uchun taqdim etadi:

sertifikatlash bo‘yicha ariza yuzasidan qaror;
sertifikatlash dasturi;
ishlab chiqarishni baholash dasturi (agar sertifikatlash sxemasida nazarda tutilgan bo‘lsa);
sertifikatlash ishlarini o‘tkazish bo‘yicha shartnoma.

Bunda O‘zbekiston Respublikasi Texnik jihatdan tartibga solish agentligining elektron portali (www.sertifikat.tris.uz) orqali ishlash jarayonida mahsulotni sertifikatlash bo‘yicha mas’ul shaxs hujjatlarni ko‘rib chiqadi, qaror loyihasini shakllantiradi va uni sertifikatlash organi rahbariga tasdiqlash uchun yuboradi. Rahbar qarorni elektron kalit orqali tasdiqlaydi.

Qaror tasdiqlangandan so‘ng mahsulot sinov dasturini shakllantirish oynasi ochiladi. Sinov dasturi sertifikatlash organining mas’ul xodimi tomonidan quyidagilarni ko‘rsatgan holda tuziladi:

mahsulotning aniqlanadigan ko‘rsatkichlari;
sinov usullari bo‘yicha normativ hujjatlar;
sinovlar o‘tkaziladigan sinov markazi (laboratoriya) nomi.

Shakllantirilgan sinov dasturi tasdiqlash uchun sertifikatlash organi rahbariga yuboriladi. Tasdiqlangan sinov dasturi sinov laboratoriyasi rahbari tomonidan portal orqali olinadi va undagi ko‘rsatkichlarni aniqlash imkoniyati tahlil qilinadi.

Agar tahlil natijalari salbiy bo‘lsa, laboratoriya rahbari sinov dasturini rad etadi va u sertifikatlash organiga qaytariladi. Bunday hollarda mas’ul shaxs boshqa laboratoriyani tanlashi va jarayonni qayta amalga oshirishi kerak bo‘ladi. Ijobiy natijada sinov dasturi qabul qilinadi.

Shuningdek, elektron portal tartibiga muvofiq, mahsulotni identifikatsiya qilish va namuna olish bosqichi faqat sertifikatlash ishlari uchun to‘lov amalga oshirilgandan so‘ng boshlanadi. Buning uchun sertifikatlash organi rahbari shartnoma tuzilgandan va buyurtmachi tomonidan to‘lov amalga oshirilgandan keyin portalda tegishli belgi kiritadi. Shundan so‘ng “Namuna olish va mahsulotni identifikatsiya qilish” bosqichi ochiladi.

O‘zbekiston Respublikasining “Texnik jihatdan tartibga solish to‘g‘risida”gi Qonunining 31-moddasiga muvofiq hamda buyurtmachi haqidagi ma’lumotlarning maxfiyligini ta’minlash maqsadida sinov laboratoriyasiga yuboriladigan hujjatlarda buyurtmachi nomi o‘rniga shifrlangan belgi ko‘rsatiladi. Ushbu jarayon “Yagona darcha” axborot tizimida avtomatik tarzda amalga oshiriladi.

Buyurtmachi taqdim etilgan hujjatlar bilan tanishib, sertifikatlash ishlari uchun to‘lovni amalga oshiradi. To‘lov amalga oshirilgandan so‘ng mahsulotni identifikatsiya qilish va namuna olish jarayonlari shartnomaga muvofiq 2 ish kuni ichida amalga oshiriladi.

Sinov dasturi va ishlab chiqarishni baholash dasturi sertifikatlash bo‘yicha ariza va unga ilova qilingan hujjatlarni ijobiy ko‘rib chiqish natijasida sertifikatlash organining mas’ul xodimi tomonidan ishlab chiqiladi. Bunda sinov dasturi O‘zbekiston Respublikasining “Texnik jihatdan tartibga solish to‘g‘risida”gi Qonunining 31-moddasi talablariga hamda buyurtmachi ma’lumotlarining maxfiyligini ta’minlashga muvofiq ishlab chiqiladi.

Mahsulotni sinovdan o‘tkazish dasturi quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

arizachi nomi;
sinovdan o‘tkazilayotgan mahsulot nomi;
sertifikatlash sxemasi;
aniqlanadigan ko‘rsatkichlar (parametrlar) nomi va mahsulotga oid normativ hujjatlar belgilari;
sinov usullariga oid normativ hujjatlar belgilari;
sinovlar o‘tkazilishi rejalashtirilgan sinov markazi (laboratoriya) nomi.

Ishlab chiqarishni baholash dasturi (agar sertifikatlash sxemasida nazarda tutilgan bo‘lsa) quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

buyurtmachi nomi;
ishlab chiqarish obyekti manzili;
baholanadigan mahsulot va ishlab chiqarish nomi;
ishlab chiqarishni baholashning boshlanish va tugash sanalari;
baholashga jalb etiladigan mutaxassislar (zarurat bo‘lsa);
baholash mezonlari.

Agar sertifikatlash uchun ariza va unga ilova qilingan hujjatlarni ko‘rib chiqish va tahlil qilish natijalari salbiy bo‘lsa, sertifikatlash organi 1 ish kuni ichida buyurtmachini elektron tizim orqali sertifikatlashni o‘tkazish rad etilgani haqida, sabablarini ko‘rsatgan holda xabardor qiladi. Ushbu sabablar muvofiqlik sertifikatini berishni rad etish to‘g‘risidagi qarorda ko‘rsatiladi.

Sertifikatlash rad etilganda, sertifikatlash organining mas’ul xodimi portalda tegishli qayd kiritadi. Zarurat bo‘lsa, buyurtmachiga rad etish sabablari ko‘rsatilgan rasmiy xat yuboriladi.

Sertifikatlashni o‘tkazishni rad etish uchun asos bo‘ladigan holatlar:

sertifikatlash organining akkreditatsiya sohasida mazkur mahsulot nomining mavjud emasligi;
majburiy ko‘rsatkichlar bo‘yicha sinov o‘tkazish uchun sinov laboratoriyasining mavjud emasligi;
mahsulot bo‘yicha normativ hujjatning akkreditatsiya sohasida mavjud emasligi;
mazkur mahsulotni sertifikatlashga vakolatli xodimning mavjud emasligi;
taqdim etilgan hujjatlarning soxtalashtirilganligi yoki buyurtmachi tomonidan noto‘g‘ri ma’lumot berilganligi to‘g‘risida shubha mavjudligi.

Sertifikatlash organi aniqlangan nomuvofiqliklar bartaraf etilgandan so‘ng arizachiga ariza va hujjatlarni qayta topshirishga to‘sqinlik qilmaydi.

Intellektual mulk obyektlariga (IMO) rioya etilishini o‘rganish va tekshirish

Mahsulotni sertifikatlash jarayonida sertifikatlash organi sertifikatlanayotgan mahsulotda qo‘llaniladigan nomlar, belgilar, qadoqlash, markirovka va boshqa omillar bo‘yicha intellektual mulk obyektlariga bo‘lgan huquqlarga rioya etilishini o‘rganadi va tekshiradi.

O‘rganish va tekshirish sertifikatlash sinovlari uchun olingan mahsulot namunalari (yorliqlar va qadoqlashdagi belgilar, nomlar va boshqa elementlar)ni O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining “Sanoat mulkini himoya qilish portali” (adliya.uz)dagi ma’lumotlar bilan taqqoslash orqali amalga oshiriladi.

Agar sertifikatlash uchun arizaga mahsulotda qo‘llaniladigan IMOni ro‘yxatdan o‘tkazilganligini tasdiqlovchi hujjat (guvohnoma, patent yoki ularga ilova) nusxasi yoki undan foydalanish bo‘yicha litsenziya shartnomasi nusxasi ilova qilingan bo‘lsa, namuna olish jarayonida bunday o‘rganish va tekshiruv o‘tkazilmaydi.

Shuningdek, ariza topshirishda IMOga bo‘lgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlar taqdim etilgan taqdirda, sertifikatlash jarayonida IMOga rioya etilishini tekshirish amalga oshirilmaydi.

Agar namuna olish jarayonida o‘rganish va tekshirish natijasida sertifikatlanayotgan mahsulotda IMO noqonuniy qo‘llanilgani (kontrafakt) aniqlansa, sertifikatlash organi sertifikatlash ishlarini to‘xtatadi va arizachiga asoslantirilgan rad javobini beradi. Bunda muvofiqlik sertifikatini berishni rad etish to‘g‘risida qaror rasmiylashtiriladi va unda rad etish sababi sifatida IMOning noqonuniy qo‘llanilgani ko‘rsatiladi.

Bunday holatda sertifikatlash organi bir ish kuni ichida O‘zbekiston Respublikasi Texnik jihatdan tartibga solish agentligi va Adliya vazirligini sertifikatlanayotgan mahsulotda IMOning noqonuniy qo‘llanilgani haqida xabardor qiladi.

Namuna olish va mahsulotni identifikatsiya qilish

Mahsulot namunalarini (sinov namunalarini) olish va identifikatsiya qilish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

seriyali ishlab chiqariladigan mahsulotlar uchun — buyurtmachining tayyor mahsulot omborida, vaqtinchalik saqlash omborida, bojxona omborida yoki ishlab chiqarish liniyasida;
mahsulot partiyasi uchun — buyurtmachining tayyor mahsulot omborida, vaqtinchalik saqlash omborida, bojxona omborida yoki mas’ul saqlash omborida, ishlab chiqarish liniyasida;
yakka mahsulot uchun — mahsulot joylashgan joyda.

Mahsulotni identifikatsiya qilish va namuna olish sertifikatlash organi tomonidan ariza bo‘yicha qaror qabul qilingandan hamda buyurtmachi tomonidan sertifikatlash ishlari uchun to‘lov amalga oshirilgandan so‘ng 2 ish kunidan kechiktirmay bajariladi.

Namuna olish mahsulotni identifikatsiya qilish bilan bir vaqtda amalga oshiriladi. Bunda jarayon joyiga chiqib bajariladi va ma’lumotlar sertifikatlash organining mas’ul xodimi tomonidan smartfon orqali “Yagona darcha” axborot tizimiga (www.sertifikat.tris.uz bilan integratsiyalashgan) kiritiladi.

Ma’lumotlarni kiritishdan oldin mas’ul shaxs geolokatsiya orqali namuna olinayotgan joyni (ombor, bojxona posti va boshqalar) aniqlaydi hamda mahsulot joylashuvini suratga oladi.

Olingan namunalar 1 kun ichida sinovlarni o‘tkazuvchi sinov markaziga (laboratoriyaga) yuboriladi.

Sertifikatlash organi topshirig‘iga ko‘ra namuna olish va identifikatsiya qilish boshqa tashkilot tomonidan, sertifikatlash organi nomidan, arizachi ishtirokida (zarurat bo‘lsa foto qayd bilan) amalga oshirilishi mumkin. Bunda namunalarni to‘g‘ri olish va ularning saqlanishi uchun javobgarlik sertifikatlash organi zimmasida bo‘ladi.

Bunday tashkilot quyidagi talablarga javob berishi kerak:

O‘zDSt ISO/IEC 17065:2015 talablariga muvofiq amal qiluvchi akkreditatsiya guvohnomasiga ega bo‘lishi;
topshirilgan mahsulot turini sertifikatlash bo‘yicha akkreditatsiyadan o‘tgan bo‘lishi;
sertifikatlash organi bilan namuna olish bo‘yicha tuzilgan shartnomaga ega bo‘lishi.

Agar sinovlar o‘z sinov markazida yoki boshqa akkreditatsiyalangan laboratoriyada (autsorsing asosida) o‘tkazilsa, namunalar laboratoriyaga quyidagi hujjatlar bilan yuboriladi:

sertifikatlash organi qarori nusxasi;
sinov dasturi;
namuna olish va identifikatsiya dalolatnomasi.

Agar sinovlar sertifikatlash organining o‘z laboratoriyasida o‘tkazilsa, faqat sinov dasturi va namuna olish dalolatnomasi taqdim etiladi.

Laboratoriya quyidagi talablarga javob berishi kerak:

O‘zDSt ISO/IEC 17025:2019 talablariga muvofiq amal qiluvchi akkreditatsiya guvohnomasiga ega bo‘lishi;
mahsulot bo‘yicha zarur ko‘rsatkichlarni sinovdan o‘tkazish uchun akkreditatsiyalangan bo‘lishi;
sertifikatlash organi bilan sinov o‘tkazish bo‘yicha shartnomaga ega bo‘lishi.

Buyurtmachi ma’lumotlarining maxfiyligini ta’minlash va sinovlarning xolisligini kafolatlash maqsadida, shuningdek “Texnik jihatdan tartibga solish to‘g‘risida”gi Qonunning 31-moddasiga muvofiq, sertifikatlash organi namuna olish va identifikatsiya dalolatnomalarida, shuningdek qaror va sinov dasturida buyurtmachi nomini ko‘rsatmaydi. Ushbu jarayon “Yagona darcha” axborot tizimida avtomatik tarzda amalga oshiriladi.

Sertifikatlash jarayonida identifikatsiya bo‘yicha ma’lumotlarni ro‘yxatga olish sertifikatlash organi xodimi tomonidan amalga oshiriladi. Bunda mahsulotning alohida birliklari yoki partiyasi yagona identifikatsiya belgilariga ega bo‘lishi kerak. Mahsulot identifikatsiyasi mahsulot belgilanishi (markirovka va boshqalar) hamda axborot qismi (yorliqlar, tovar hujjatlari, yuk xatlari va boshqalar) bo‘yicha amalga oshiriladi.

Markirovka bo‘yicha identifikatsiya jarayonida mahsulotdagi yozuvlar tekshiriladi, ya’ni markirovkadagi ma’lumotlarning tovar hujjatlari va sertifikatlash uchun berilgan arizadagi ma’lumotlarga muvofiqligi aniqlanadi. Shuningdek, markirovkaning normativ hujjatlar talablariga muvofiqligi tekshiriladi. Sertifikatlashda kuzatuvchanlikni ta’minlashning muhim sharti — moddiy va axborot identifikatsiyasi o‘rtasida aniq bog‘liqlikni ta’minlashdir.

Mahsulotni identifikatsiya qilishda, markirovkaning hujjatlar va arizadagi talablarga muvofiqligidan tashqari, mahsulotning tashqi ko‘rinishi (partiyani ko‘zdan kechirish orqali), qadoqlanishi, saqlanishi va zarurat bo‘lsa tashilishi ham normativ hujjatlar talablariga muvofiqligi tekshiriladi. Natijalar sertifikatlash organining mas’ul xodimi tomonidan smartfon orqali “Yagona darcha” axborot tizimiga (www.sertifikat.tris.uz bilan integratsiyalashgan) kiritiladi.

Agar identifikatsiya jarayonida taqdim etilgan namunalar normativ hujjatlar talablariga (markirovka, qadoqlash, tashqi ko‘rinish, saqlash yoki tashish bo‘yicha) mos kelmasligi yoki sertifikatlanayotgan partiyaning tipik namunasi emasligi aniqlansa, namuna olish amalga oshirilmaydi. Bunda sertifikatlash organi xodimi namuna olish dalolatnomasini rasmiylashtirmasdan faqat identifikatsiya dalolatnomasini tuzadi va unda aniqlangan nomuvofiqliklar “Qo‘shimcha ma’lumotlar” bo‘limida ko‘rsatiladi. Ushbu dalolatnoma identifikatsiya jarayonida ishtirok etgan barcha tomonlar (sertifikatlash organi xodimi, buyurtmachi vakili va zarurat bo‘lsa bojxona inspektori) tomonidan imzolanadi.

Bunda mahsulotni identifikatsiya qilgan xodim aniqlangan nomuvofiqliklarni baholaydi, ya’ni:

Agar identifikatsiya natijalariga ko‘ra buyurtmachi nomuvofiqliklarni bartaraf etish imkoniyatiga ega deb topilsa, identifikatsiya dalolatnomasining “Qo‘shimcha ma’lumotlar” bo‘limida xulosalar bilan birga ularni bartaraf etish muddati ko‘rsatiladi. Buyurtmachiga aniqlangan nomuvofiqliklarni bartaraf etish bo‘yicha tuzatish choralari rejasini tayyorlab sertifikatlash organiga taqdim etish tavsiya etiladi. Ushbu reja bo‘yicha nomuvofiqliklarni bartaraf etish muddati identifikatsiya dalolatnomasi rasmiylashtirilgan kundan boshlab 1 oydan oshmasligi kerak. Bu holatda sertifikatlash organi sertifikatlash ishlarini vaqtincha to‘xtatish to‘g‘risida qaror qabul qiladi.

Agar identifikatsiya natijalariga ko‘ra buyurtmachi nomuvofiqliklarni bartaraf etish imkoniyatiga ega emas deb topilsa, identifikatsiya dalolatnomasining “Qo‘shimcha ma’lumotlar” bo‘limida xulosalar bilan birga bartaraf etish imkoni yo‘qligi qayd etiladi. Bu holatda sertifikatlash organi muvofiqlik sertifikatini berishni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qiladi. Sertifikatlash organi buyurtmachini sertifikatlash ishlarini to‘xtatish yoki sertifikat berishni rad etish to‘g‘risidagi qaror haqida xabardor qiladi, bu xabardor qilinganlik buyurtmachi tomonidan qarorlarni imzolash bilan tasdiqlanadi.

Buyurtmachi o‘z navbatida nomuvofiqliklarni bartaraf etish choralarini va muddatlarini ko‘rsatgan holda murojaat taqdim etadi. Nomuvofiqliklar bartaraf etilgandan so‘ng buyurtmachi bajarilgan ishlar haqida ma’lumotni rasmiylashtirib sertifikatlash organiga taqdim etadi.

Sertifikatlash organi taqdim etilgan hujjatlar asosida buyurtmachi tomonidan amalga oshirilgan choralarni tahlil qiladi va mahsulotni qayta identifikatsiya qiladi. Qayta identifikatsiya natijalari bo‘yicha dalolatnoma rasmiylashtiriladi va ijobiy natijada namuna olish amalga oshiriladi. Shundan so‘ng sertifikatlash jarayonini qayta tiklash to‘g‘risida qaror qabul qilinadi va buyurtmachi xabardor qilinadi. Olingan namunalar sinov laboratoriyasiga yuboriladi.

Agar qayta identifikatsiya natijasida yoki taqdim etilgan hujjatlar tahlili asosida nomuvofiqliklar bartaraf etilmagani yoki tuzatish choralari belgilangan muddatda bajarilmagani aniqlansa, sertifikatlash organi muvofiqlik sertifikatini berishni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qiladi va bu haqda buyurtmachini xabardor qiladi.

Mahsulot sifati to‘g‘risidagi xulosa har bir mahsulot partiyasidan olingan namunalar (tanlama) sifatini nazorat qilish natijalariga, normativ hujjatlar va ushbu protsedura hujjati talablariga muvofiq beriladi.

Partiya deganda bir nomdagi mahsulotning bir xil texnologik jarayonda yoki ma’lum vaqt oralig‘ida, bir xil sharoitlarda ishlab chiqarilgan va bir vaqtning o‘zida sifat nazoratiga taqdim etilgan miqdori tushuniladi. Partiya sifati bitta hujjat bilan tasdiqlanadi. Partiyaning asosiy talabi — uning bir xil (bir jinsli) bo‘lishidir.

Namuna olish — bu sinov o‘tkazish maqsadida mahsulotdan ma’lum miqdorni olishga qaratilgan operatsiyalar majmuasidir. Namuna olish tartibi uning maqsadi, tahlil turi va olinayotgan mahsulot namunasi xususiyatlariga mos bo‘lishi kerak.

Ushbu tartibga muvofiq olingan mahsulot namunalari mahsulot sifatini nazorat qiluvchi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligini aniqlash uchun sinovdan o‘tkazish maqsadida qo‘llaniladi. Namuna olishdan oldin sertifikatlash organi xodimi tomonidan namuna olish tartibi ishlab chiqiladi va buyurtmachi bilan kelishiladi.

Ishlab chiqarilayotgan mahsulotdan namuna olish arizachi vakili ishtirokida tuziladigan ikki nusxadagi dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi, uning bir nusxasi arizachiga topshiriladi.

Bojxona nazoratida bo‘lgan import mahsulotlaridan namuna olish bojxona organi ruxsati bilan, bojxona inspektori, sertifikatlash organi vakillari va arizachi yoki uning vakili ishtirokida amalga oshiriladi. Bunda uch nusxadagi dalolatnoma tuziladi, uning ikkinchi nusxasi bojxona organiga topshiriladi. Zarurat bo‘lsa, jarayon fotosuratga olinadi.

Namuna olish natijalari sertifikatlash organining mas’ul xodimi tomonidan smartfon orqali “Yagona darcha” axborot tizimiga (www.sertifikat.tris.uz bilan integratsiyalashgan) kiritiladi.

Buyurtmachi haqidagi ma’lumotlarning maxfiyligini ta’minlash va sinovlarning xolisligini kafolatlash maqsadida, shuningdek “Texnik jihatdan tartibga solish to‘g‘risida”gi Qonunning 31-moddasiga muvofiq, namuna olish va identifikatsiya dalolatnomalarida buyurtmachi nomi ko‘rsatilmaydi. Bu jarayon axborot tizimida avtomatik tarzda amalga oshiriladi.

Olingan namunalar asosiy mahsulotdan ajratiladi, zarurat bo‘lsa qadoqlanadi. Sertifikatlash uchun olingan namunalarni olib chiqish sertifikatlash organi tomonidan tuzilgan shartnoma va buyurtmachi so‘roviga muvofiq amalga oshiriladi. Namunalarning tashilishi ularning saqlanishi va yaxlitligini ta’minlaydigan sharoitlarda, normativ hujjatlar talablariga muvofiq bajariladi.

Namuna olingan mahsulotlar partiyadan ajratiladi, markirovka qilinadi (zarurat bo‘lsa qadoqlanadi va muhrlanadi). Bunda buyurtmachi haqida ma’lumotlar (nomi, manzili va boshqalar) ko‘rsatilmaydi.

Namuna olishda sinov natijalarining ishonchliligiga ta’sir qiluvchi omillar inobatga olinadi, jumladan: markirovka to‘liqligi, qadoqlash va saqlashning to‘g‘riligi, tashqi ko‘rinishning normativ hujjatlar talablariga mosligi, yetarli miqdorda namuna olinishi hamda tashish sharoitlarining to‘g‘riligini ta’minlash.

Agar namuna olish uchun mahsulot miqdori yetarli bo‘lmasa, namuna olish dalolatnomasi rasmiylashtirilmaydi va buyurtmachiga muvofiqlik sertifikatini berish rad etilganligi haqida rasmiy xabar beriladi.

Namuna olish jarayonida buyurtmachi namuna olish, saqlash va ularni laboratoriyaga yetkazish uchun zarur sharoitlarni ta’minlashi shart.

Agar normativ hujjatlarda nazarda tutilgan bo‘lsa, sertifikatlash organi namuna olishda o‘z laboratoriyasining uskunalari va vositalaridan foydalanadi. Sinov laboratoriyasi namunalarni qabul qilganda zarurat bo‘lsa qadoqning yaxlitligi va holatini vizual tekshiradi.

Namunalar “Yagona darcha” axborot tizimi (www.sertifikat.tris.uz bilan integratsiyalashgan) orqali sertifikatlash organi tomonidan yuborilgan identifikatsiya dalolatnomasida keltirilgan ma’lumotlarga muvofiqligi bo‘yicha tekshiriladi. Nomuvofiqlik aniqlangan taqdirda, namunalar ularni tanlab olgan va identifikatsiya qilgan sertifikatlash organi mutaxassisiga kamchiliklarni bartaraf etish uchun qaytariladi.

Tahlil o‘tkazilgandan so‘ng foydalanish mumkin bo‘lgan mahsulot namunalarining qoldig‘i qaytarish dalolatnomasi rasmiylashtirilgan holda buyurtmachiga qaytariladi. Sinov jarayonida to‘liq yoki qisman buzilgan namunalar bo‘yicha hisobdan chiqarish dalolatnomasi tuziladi va buyurtmachi tomonidan imzolanadi. Qaytarish yoki hisobdan chiqarish dalolatnomalari sertifikatlash organi xodimi tomonidan buyurtmachi va sinov laboratoriyasi vakili ishtirokida rasmiylashtiriladi.

Mahsulotni sertifikatlash maqsadida sinovdan o‘tkazish

Mahsulot sinovlari tegishli mahsulot turiga oid normativ hujjatlar talablariga muvofiq amalga oshiriladi.

Sertifikatlash organi rahbari tomonidan tasdiqlangan sinov dasturi O‘zbekiston Respublikasi Texnik jihatdan tartibga solish agentligi portali (www.sertifikat.tris.uz) orqali sinov laboratoriyasiga yuboriladi. Laboratoriya rahbari namuna olish va identifikatsiya dalolatnomasi hamda sinov dasturini ko‘rib chiqadi va sinovlarni o‘tkazish imkoniyatini baholaydi.

Agar imkoniyat bo‘lmasa, laboratoriya rahbari “Rad etish” tugmasini bosadi va barcha ma’lumotlar sertifikatlash organiga qaytariladi. Ijobiy baholash natijasida sinov dasturi qabul qilinadi.

Olingan namunalar sinov o‘tkazish uchun laboratoriyaga yuboriladi. Agar ayrim ko‘rsatkichlarni aniqlash imkoniyati mavjud bo‘lmasa, sertifikatlash organi qaroriga ko‘ra sinovlarning bir qismi boshqa akkreditatsiyalangan laboratoriyalarda ham o‘tkazilishi mumkin. Bunda sertifikatlash organi buyurtmachini bu haqda xabardor qiladi va tegishli ma’lumotlar arizani ko‘rib chiqish hujjatlarida hamda qarorda aks ettiriladi.

Sinov laboratoriyasi portal orqali namuna olish va identifikatsiya dalolatnomasini qabul qiladi, namunalarni qabul qilishni amalga oshiradi va belgilangan tartibda sinov ishlarini boshlaydi.

Mahsulot sinovlari sinov markazida (yoki boshqa akkreditatsiyalangan sinov laboratoriyalarida) o‘tkaziladi va quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

mahsulotni sinovdan o‘tkazish;
natijalarni qayta ishlash;
sinov bayonnomasini rasmiylashtirish va sertifikatlash organiga yuborish.

Agar buyurtmachi tomonidan taqdim etilgan qo‘shimcha hujjatlarda ayrim ko‘rsatkichlar bo‘yicha sinov natijalari mavjud bo‘lsa, sertifikatlash organi qo‘shimcha sinovlarsiz ushbu natijalardan foydalanishi mumkin.

Bunda sinovlarning amal qilish muddati hisobga olinadi va u qabul-topshirish (yoki davriy) sinovlar muddatidan oshmasligi kerak. Shuningdek, sinov o‘tkazgan laboratoriyaning O‘zDSt ISO/IEC 17025:2019 talablariga muvofiq amaldagi akkreditatsiya guvohnomasi mavjudligi tekshiriladi.

Agar sinovlar xorijiy laboratoriyalarda o‘tkazilgan bo‘lsa, ularning ILAC tomonidan tan olingan akkreditatsiya organlari tomonidan akkreditatsiyalanganligi hisobga olinadi. Sertifikatlash organi laboratoriyalar haqidagi ma’lumotlarni elektron manbalardan oladi va faqat ushbu talablar tasdiqlangandan so‘ng boshqa laboratoriyalar natijalarini tan oladi.

Buyurtmachining iltimosiga ko‘ra, uning vakillariga sertifikatlash shartlari va sinov laboratoriyasidagi sinov sharoitlari bilan tanishish imkoniyati beriladi. Bunda maxfiylik talablari va tegishli tartib hujjatlariga rioya qilinishi shart.

Sinov natijalarining sifati va ishonchliligi, shuningdek sinov bayonnomalarini saqlash uchun javobgarlik sinov o‘tkazgan laboratoriya zimmasida bo‘ladi. Sinov bayonnomalari “Yagona darcha” axborot tizimi (www.labaratoriya.tris.uz) orqali rasmiylashtiriladi, vakolatli mutaxassislar tomonidan imzolanadi va laboratoriya rahbari tomonidan elektron imzo bilan tasdiqlanadi.

Sinov natijalaridan qat’i nazar, laboratoriya sinov bayonnomasini sertifikatlash organiga www.sertifikat.tris.uz tizimi orqali yuboradi.

Agar mahsulot sinovlari turli laboratoriyalarda o‘tkazilgan bo‘lsa, barcha ko‘rsatkichlar bo‘yicha ijobiy natijalar mavjud bo‘lgandagina mahsulot muvofiqligi ijobiy baholanadi.

Agar normativ hujjatlar yoki ichki tartibda nazarda tutilgan bo‘lsa, sinov jarayoni video va foto qayd bilan hujjatlashtiriladi.

Sinov natijalari identifikatsiya va namuna olish dalolatnomalarida ko‘rsatilgan barcha mahsulotlarga tatbiq etiladi.

Sinov natijalaridan qat’i nazar, bayonnoma buyurtmachiga bevosita yoki elektron tizim orqali taqdim etiladi hamda sertifikatlash organiga yuboriladi.

Tahlildan keyin foydalanish mumkin bo‘lgan mahsulot namunalari qaytarish dalolatnomasi asosida buyurtmachiga qaytariladi. Sinov jarayonida to‘liq yoki qisman yo‘q qilingan namunalar bo‘yicha hisobdan chiqarish dalolatnomasi rasmiylashtiriladi va buyurtmachi tomonidan imzolanadi. Ushbu dalolatnomalar sertifikatlash organi xodimi tomonidan buyurtmachi va laboratoriya vakili ishtirokida rasmiylashtiriladi.

Sertifikatlash jarayonining umumiy davomiyligi mahsulot turiga oid normativ hujjatlarda belgilangan sinov usullari bo‘yicha umumiy sinov muddati asosida belgilanadi.

Agar mahsulot sinovlari natijalari salbiy bo‘lsa, mahsulot muvofiqligini tasdiqlash bo‘yicha ishlar to‘xtatiladi yoki bekor qilinadi.

Agar buyurtmachi tomonidan aniqlangan nomuvofiqliklarni bartaraf etish imkoniyati mavjud bo‘lsa va kamchiliklarni tuzatish bo‘yicha choralar ko‘rilsa, muvofiqlikni tasdiqlash ishlari vaqtincha to‘xtatiladi. Agar nomuvofiqliklarni bartaraf etish imkoni bo‘lmasa, muvofiqlikni tasdiqlash jarayoni to‘xtatiladi va muvofiqlik sertifikatini berishni rad etish to‘g‘risida qaror rasmiylashtiriladi, unda rad etish sabablari ko‘rsatiladi.

Sertifikatlash organi buyurtmachini bevosita yoki elektron tizim orqali sertifikatlash ishlarini to‘xtatish yoki sertifikat berishni rad etish to‘g‘risidagi asoslantirilgan qaror haqida xabardor qiladi. Tegishli yozuvlar “Yagona darcha” axborot tizimiga (www.sertifikat.tris.uz) kiritiladi.

Sinov laboratoriyasi sinov natijalarini “Sinov bayonnomasi” bo‘limi orqali portalga kiritadi. Agar bayonnomaga namunalarni hisobdan chiqarish yoki qaytarish dalolatnomasi ilova qilinmasa, portal tomonidan qabul qilinmaydi. Sinov natijalari (ijobiy yoki salbiy) bayonnoma shaklida rasmiylashtirilib, laboratoriya rahbari tomonidan tasdiqlangach (“Tasdiqlandi” tugmasi orqali) avtomatik ravishda sertifikatlash organi rahbariga yuboriladi.

Sertifikatlash natijalarini tahlil qilish, muvofiqlik sertifikatini berish yoki rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilish va sertifikatni rasmiylashtirish

Sertifikatlash ishlari (namuna olish va identifikatsiya, ishlab chiqarishni baholash, sinovlar) yakunlangach, sertifikatlash jarayoni uchun mas’ul xodim barcha hujjatlarni yig‘adi va ularni tahlil qilish uchun sertifikatlash organining mustaqil ekspertiga taqdim etadi.

Sertifikatlash organida mustaqil ekspert quyidagi vazifalarni bajaradi:

muvofiqlikni baholash natijalarini tahlil qilish;
muvofiqlik sertifikatini berish yoki rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilish.

Ushbu funksiyalar mazkur ariza bo‘yicha sertifikatlash ishlarida ishtirok etmagan xodim tomonidan bajariladi.

Mustaqil ekspert sertifikatlash organi rahbari tomonidan www.sertifikat.tris.uz portalida tayinlanadi va u baholash jarayonida ishtirok etmagan xodimlar orasidan tanlanadi, bu esa qaror qabul qilishda mustaqillik, xolislik va obyektivlikni ta’minlaydi.

Mustaqil ekspert ishlab chiqarishni baholash dalolatnomasida aks ettirilgan ma’lumotlarning to‘liqligi va to‘g‘riligini, barcha bosqichlarda ishlarning o‘z vaqtida bajarilganligini hamda sertifikatlash hujjatlari to‘plamini tekshiradi.

Shundan so‘ng u tahlil natijalari asosida muvofiqlik sertifikatini berish yoki rad etish to‘g‘risida qaror rasmiylashtiradi. Ushbu qaror sertifikatlash organi rahbari tomonidan tasdiqlanadi va buyurtmachi bilan tanishtiriladi. Keyin barcha hujjatlar sertifikatni rasmiylashtirish uchun topshiriladi.

Agar sertifikatlash hujjatlari to‘plami to‘liq bo‘lmasa, mustaqil mutaxassis uni qayta ishlash uchun sertifikatlash jarayoni bo‘yicha mas’ul xodimga qaytaradi. Agar tahlil natijasida mahsulot normativ hujjatlar talablariga mos kelmasligi (identifikatsiya yoki sinovlar natijasida), shuningdek ishlab chiqarishni baholashda aniqlangan nomuvofiqliklar bartaraf etilmaganligi aniqlansa, mustaqil mutaxassis muvofiqlik sertifikatini berishni rad etish to‘g‘risida qaror loyihasini tayyorlaydi. Ushbu qaror sertifikatlash organi rahbari tomonidan tasdiqlanadi, muhr bilan tasdiqlanadi va buyurtmachiga yetkaziladi.

Bunda sertifikatlash organi qaror qabul qilingan kuni arizachini, O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligini, Soliq qo‘mitasini, bojxona organlarini hamda tegishli vazirlik va idoralarni bevosita yoki elektron tizim orqali xabardor qiladi.

Sertifikatlash rad etilganda, mas’ul xodim portalda tegishli qayd kiritadi va zarurat bo‘lsa buyurtmachiga rad etish sabablari ko‘rsatilgan xat yuboradi.

Muvofiqlik sertifikatini berishni rad etish uchun asoslar:

identifikatsiya va ishlab chiqarishni baholash jarayonida aniqlangan nomuvofiqliklarni belgilangan muddatda bartaraf etilmaganligi;
namuna olish uchun mahsulot miqdorining yetarli emasligi;
intellektual mulk obyektlariga oid ma’lumotlarning soxtalashtirilganligi yoki noto‘g‘riligI;
sinov natijalarining salbiy bo‘lishi va boshqalar.

Barcha ushbu jarayonlar portalda mustaqil mutaxassis tomonidan “Sertifikatlash bo‘yicha qaror qabul qilish” bo‘limida rasmiylashtiriladi, elektron imzo bilan tasdiqlanadi va rahbarga yuboriladi. Rahbar tomonidan tasdiqlangandan so‘ng “Muvofiqlik sertifikati” bo‘limi ochiladi.

Sertifikatlash organi muvofiqlik sertifikatini berish to‘g‘risida qaror qabul qilgach, uni “Yagona darcha” tizimida rasmiylashtiradi. Sertifikatni to‘g‘ri rasmiylashtirish uchun javobgarlik sertifikatlash jarayoni bo‘yicha mas’ul xodim zimmasida bo‘ladi.

Sertifikat mas’ul xodim tomonidan elektron imzo bilan imzolangach, sertifikatlash organi rahbari tomonidan tasdiqlanadi. Tasdiqlangandan so‘ng sertifikat portalda shakllanadi va foydalanish uchun mavjud bo‘ladi. Shu bilan birga, u avtomatik ravishda O‘zbekiston Respublikasining sertifikatlangan mahsulotlar davlat reestriga kiritiladi.

Muvofiqlik sertifikatlari maxsus ro‘yxatga olish jurnalida qayd etiladi.

Buyurtmachi sertifikatni “Yagona darcha” tizimi orqali yoki sertifikatlash organidan qog‘oz ko‘rinishida olishi mumkin. Sertifikatda QR-kod mavjud bo‘lib, u orqali sertifikat haqiqiyligini tekshirish mumkin.

Muvofiqlik sertifikati quyidagi muddatlarga beriladi:

partiya mahsulotlari uchun — yaroqlilik muddati yoki kafolat muddati davomida, agar bu muddatlar belgilanmagan bo‘lsa — 2 yil;
seriyali ishlab chiqariladigan mahsulotlar uchun — 3 yil.

Sertifikat amal qilish muddati davomida ishlab chiqarilgan mahsulot qayta sertifikatlashdan o‘tmaydi.

Buyurtmachiga sertifikatdan va muvofiqlik belgisidan foydalanish huquqini boshqa shaxslarga berish taqiqlanadi. Zarurat bo‘lsa, u manfaatdor tomonlarga sertifikat nusxasini taqdim etishi mumkin.

Sertifikat qaror qabul qilingan kundan boshlab 2 ish kuni ichida davlat reestrida ro‘yxatdan o‘tkaziladi. Sertifikat amal qilish muddati ro‘yxatdan o‘tkazilgan kundan boshlab hisoblanadi.

Davlat reestri O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi tomonidan yuritiladi.

Sertifikat asosida buyurtmachi mahsulotni muvofiqlik belgisi bilan markirovka qiladi.

Sertifikat faqat bir marta beriladi va qayta berilmaydi.

Sertifikat sertifikatlash organida uning amal qilish muddati tugaganidan keyin kamida 1 yil saqlanadi.

Sertifikatlash hujjatlari davlat nazorat organlariga va boshqa manfaatdor tashkilotlarga asoslangan so‘rovga ko‘ra taqdim etilishi mumkin.

Sertifikatlash jarayoni to‘liq elektron tarzda ro‘yxatga olinadi va nazorat jurnali yuritiladi.

Muvofiqlik sertifikatiga o‘zgartirish kiritish

Quyidagi hollarda ushbu hujjatda nazarda tutilgan tartiblarga rioya qilmasdan muvofiqlik sertifikatiga va/yoki uning ilovalariga o‘zgartirish kiritishga ruxsat etiladi:

muvofiqlik sertifikatida yoki uning ilovalarida texnik yoki imlo xatolari aniqlanganda;
ishlab chiqaruvchining tashkiliy-huquqiy shakli o‘zgarganda;
O‘zbekiston Respublikasi TN VED kodi o‘zgarganda (agar ushbu kod sertifikatlash organining akkreditatsiya sohasida mavjud bo‘lsa).

Ushbu holatlarda sertifikat egasi — buyurtmachi sertifikatlash organiga yozma ravishda ariza bilan murojaat qiladi va o‘zgartirish kiritish uchun asos bo‘luvchi hujjatlarni ilova qiladi.

Muvofiqlik sertifikatini bergan sertifikatlash organi ariza va ilova qilingan hujjatlarni ko‘rib chiqadi, o‘zgartirish kiritish to‘g‘risida qaror qabul qiladi va uni bevosita buyurtmachiga yuboradi.

Belgilangan hollarda sertifikatlash organi muvofiqlik sertifikatiga va davlat reestriga tegishli o‘zgartirishlarni sertifikat olingan kundan boshlab 5 ish kuni ichida kiritadi.

“Yagona darcha” axborot tizimida (www.sertifikat.tris.uz) o‘zgartirish kiritilganda, sertifikatlash organi yangilangan muvofiqlik sertifikatini “O‘ZGARTIRILGAN” deb belgilaydi.

Muvofiqlik sertifikatining amal qilishini to‘xtatib turish va bekor qilish

Muvofiqlik sertifikatining amal qilishi quyidagi hollarda sertifikatlash organi tomonidan to‘xtatib turiladi:

mahsulot ishlab chiqarilishi yoki undan foydalanish natijasida inson hayoti va sog‘lig‘i, mol-mulk va atrof-muhit xavfsizligiga tahdid yuzaga kelganda;
baholash jarayonida (sinov, identifikatsiya, ishlab chiqarishni baholash) mahsulot normativ hujjatlar talablariga mos kelmaganda;
sertifikatlangan mahsulotning davriy baholash natijalari salbiy bo‘lganda;
buyurtmachi — sertifikat egasi davriy baholashni o‘tkazishdan bosh tortganda;
mahsulot konstruktsiyasi (tarkibi) yoki ishlab chiqarish texnologiyasiga xavfsizlik ko‘rsatkichlariga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan o‘zgartirishlar kiritilganda va bu haqda sertifikatlash organiga yozma ravishda xabar berilganda (yoki oldindan xabar berilmagan bo‘lsa);
buyurtmachi — sertifikat egasining yozma arizasi mavjud bo‘lganda;
texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi nazorat inspeksiyasi tomonidan sertifikat amal qilishini to‘xtatish bo‘yicha murojaat qilinganda.

Muvofiqlik sertifikati quyidagi hollarda bekor qilinadi:

mahsulot inson hayoti va sog‘lig‘i, mol-mulk va atrof-muhit xavfsizligiga tahdid solishi tasdiqlanganda;
qayta baholash (qayta sinov, qayta identifikatsiya, qayta ishlab chiqarishni baholash) natijasida mahsulot normativ hujjatlar talablariga mos kelmasligi tasdiqlanganda;
davriy baholash natijalari salbiy ekanligi tasdiqlanganda;
mahsulot konstruktsiyasi yoki ishlab chiqarish texnologiyasiga xavfsizlikka ta’sir qiluvchi o‘zgartirishlar kiritilganda va bu haqda sertifikatlash organiga yozma ravishda xabar berilganda (yoki oldindan xabar berilmagan bo‘lsa);
buyurtmachi — sertifikat egasining yozma arizasi mavjud bo‘lganda;
buyurtmachi — sertifikat egasi tugatilganda yoki uning tashabbusi bilan mahsulotning seriyali ishlab chiqarilishi to‘xtatilganda;
mahsulotga tegishli normativ hujjatlar o‘zgartirilganda yoki bekor qilinganda;
texnik jihatdan tartibga solish bo‘yicha nazorat inspeksiyasi tomonidan sertifikat amal qilishini bekor qilish bo‘yicha murojaat qilinganda.

Muvofiqlik sertifikatining amal qilishi to‘xtatilganda sertifikatlash organi:

sertifikat amal qilishini to‘xtatish to‘g‘risida qaror qabul qiladi va muvofiqlik belgisidan foydalanishni vaqtincha taqiqlaydi;
davlat reestriga tegishli ma’lumotlarni kiritadi;
buyurtmachi — sertifikat egasiga kamchiliklarni bartaraf etish uchun muddat (tuzatish choralari rejasi) belgilaydi;
buyurtmachi — sertifikat egasi ushbu tuzatish choralari bajarilishini nazorat qiladi.

Muvofiqlik sertifikati amal qilishi to‘xtatilganda buyurtmachi — sertifikat egasi quyidagilarga majbur:

normativ hujjatlar talablariga mos kelmaydigan mahsulot hajmini aniqlash;
aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish bo‘yicha tuzatish choralari rejasini ishlab chiqish va amalga oshirish;
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq iste’molchilarni mahsulotdan foydalanish xavfi haqida xabardor qilish;
amalga oshirilgan tuzatish choralari haqida sertifikatlash organini yozma ravishda xabardor qilish.

Buyurtmachi tomonidan tuzatish choralari rejasi bajarilgandan so‘ng, sertifikatlash organi:

muvofiqlik sertifikatining amal qilishini tiklash to‘g‘risida qaror qabul qiladi va muvofiqlik belgisidan foydalanishga ruxsat beradi;
davlat reestriga sertifikat amal qilishining tiklangani haqida ma’lumot kiritadi.

Agar buyurtmachi tomonidan aniqlangan nomuvofiqliklarni bartaraf etish imkoni bo‘lmasa yoki mahsulotdan foydalanish xavfi mavjud bo‘lsa, sertifikatlash organi muvofiqlik sertifikatini bekor qilish to‘g‘risida qaror qabul qiladi.

Agar buyurtmachi sertifikat amal qilishini to‘xtatish, tiklash yoki bekor qilish tashabbusi bilan chiqsa, u sertifikatlash organiga sabablar ko‘rsatilgan holda ariza taqdim etadi.

Bunda ariza bilan birga muvofiqlik sertifikati va tegishli asoslovchi hujjatlar ham taqdim etiladi. Sertifikatlash organi ushbu asosda tegishli qaror qabul qiladi.

Agar buyurtmachi amal qilishi to‘xtatilgan sertifikat muddatini uzaytirishni talab qilsa, sertifikatlash organi mahsulotni davriy baholashdan o‘tkazgandan so‘ng sertifikat amal qilishini tiklash to‘g‘risida qaror qabul qiladi.

Muvofiqlik sertifikatining amal qilishi uni to‘xtatish, tiklash yoki bekor qilish davlat reestriga tegishli ma’lumotlar kiritilgan sanadan boshlab kuchga kiradi.

Moliyalashtirish manbalari haqida ma’lumot

“Temir yo‘l mahsulotlarini sertifikatlash markazi” MChJ tarkibidagi sertifikatlash organi yuridik shaxs hisoblanadi va mustaqil balansga ega. Sertifikatlash organi faoliyati muvofiqlikni baholash xizmatlari hisobidan moliyalashtiriladi. Mazkur tashkilot o‘z majburiyatlarini qoplash uchun zaxira hisob raqamiga va sug‘urta polisiga ega.

Mahsulotlarni sertifikatlash xizmatlari uchun to‘lov

Sertifikatlash organi mahsulotlarni sertifikatlash xizmatlarini faqat 100% oldindan to‘lov sharti asosida, sertifikatlash natijalaridan qat’i nazar amalga oshiradi. Bunda namuna olish yoki ishlab chiqarishni tekshirish bilan bog‘liq qo‘shimcha xarajatlar (masalan, xizmat safarlari xarajatlari) ham hisobga olinadi. Bu moliyaviy mablag‘lar yetishmasligi sababli shartnoma majburiyatlari bajarilmasligi xavfini istisno etadi.

Sertifikatlash xizmatlari narxi sertifikatlash organining amaldagi preyskurantlariga muvofiq hisoblanadi va ular har yili qayta ko‘rib chiqilishi mumkin.

BUYURTMACHINING HUQUQ VA MAJBURIYATLARI

1. “TEMIR YO‘L MAHSULOTINI SERTIFIKATLASHTIRISH MARKAZI” MChJga muvofiqlik sertifikatidan foydalanish va muvofiqlik belgisini qo‘llash to‘g‘risidagi kelishuvga muvofiq bir martalik to‘lovni amalga oshirish;
2. Sertifikatlangan seriyali ishlab chiqariladigan mahsulotni o‘z javobgarligi ostida muvofiqlik belgisi bilan markirovka qilish;
3. Sertifikatlash organiga ishlab chiqarish sharoitlari va sertifikatlangan mahsulot sifatini normativ hujjatlar talablariga muvofiqligini tekshirish imkonini yaratish;
4. Mahsulot konstruktsiyasi (tarkibi) yoki ishlab chiqarish texnologiyasiga ta’sir qiluvchi o‘zgarishlar kiritilganda bu haqda 5 kalendar kun ichida sertifikatlash organini xabardor qilish;
5. Inspeksiya nazoratini o‘tkazishni ta’minlash va uni to‘liq oldindan to‘lash (haqiqiy xarajatlarni hisobga olgan holda);
6. Inspeksiya nazorati jarayonida sertifikatlangan mahsulot bo‘yicha yillik reklamatsiya va realizatsiya ma’lumotlarini taqdim etish;
7. Normativ hujjatlar talablariga muvofiq ishlab chiqarilayotgan mahsulotni belgilangan davriylikda sinovdan o‘tkazish;
8. Inspeksiya nazoratini o‘tkazish uchun barcha zarur sharoitlarni yaratish, jumladan: hujjatlar va yozuvlarni taqdim etish, uskunalar, hudud, xodimlar va buyurtmachi mahsulotiga kirish imkonini ta’minlash, shikoyatlarni ko‘rib chiqish, zarur hollarda kuzatuvchilar ishtirokini ta’minlash;
9. Mahsulot realizatsiyasi jarayonida tovar hujjatlarini muvofiqlik belgisi bilan belgilash;
10. Sertifikatlangan mahsulotga ta’sir qiluvchi barcha o‘zgarishlar haqida darhol xabardor qilish (yuridik maqom, boshqaruv, mahsulot, ishlab chiqarish usuli, aloqa ma’lumotlari va boshqalar);
11. Sertifikatlash organi vakillariga inspeksiya nazoratini o‘tkazish uchun hududga to‘sqinliksiz kirish imkonini berish;
12. Sertifikat amal qilishi to‘xtatilgan yoki bekor qilingan taqdirda muvofiqlik belgisidan foydalanishni darhol to‘xtatish.
13. Sertifikatlash jarayoni bo‘yicha sertifikatlash organiga uning akkreditatsiya sohasi doirasida e’tiroz (shikoyat) bildirish;
14. Muvofiqlik sertifikati bekor qilingan taqdirda, sertifikatni va uning barcha tasdiqlangan nusxalarini sertifikatlash organiga qaytarish;
15. Sertifikatlash talablarini doimiy ravishda bajarish, shu jumladan sertifikatlash organi tomonidan yetkazilgan o‘zgarishlarni amalga oshirish;
16. Sertifikatlangan mahsulotning belgilangan talablarga doimiy muvofiqligini ta’minlash;
17. Muvofiqlik sertifikati amal qilish muddati davomida sertifikat va muvofiqlik belgisidan foydalanish;
18. Sertifikat va muvofiqlik belgisidan manfaatdor tomonlarni chalg‘itmaydigan tarzda foydalanish;
19. Muvofiqlik belgisini firma blankalarida faqat sertifikat amal qiladigan faoliyat doirasida qo‘llash;
20. Muvofiqlik belgisi tasviriga o‘zgartirish kiritish taqiqlanadi;
21. Muvofiqlik belgisi reklama materiallarida va internet saytida faqat mahsulot sertifikatlanganligini ko‘rsatish maqsadida va sertifikat amal qilish doirasida joylashtirilishi mumkin;
22. Quyidagi hollarda sertifikat va muvofiqlik belgisidan foydalanmaslik:
    — sertifikat muddati tugagandan so‘ng;
    — sertifikat amal qilishi to‘xtatilgan davrda (tiklangunga qadar);
    — sertifikat amal qilishi bekor qilinganda;
23. Muvofiqlik belgisini xodimlarning vizit kartalarida qo‘llamaslik;
24. Sertifikat amal qilishi to‘xtatilgan, bekor qilingan yoki uning amal qilish doirasi qisqartirilgan hollarda, mijozlarni bu haqda darhol xabardor qilish;
25. Korxona quyidagi huquqlarga ega:
    — inspeksiya nazoratini o‘tkazish bo‘yicha buyruq va dastur nusxasini olish;
    — inspeksiya nazorati natijalari bo‘yicha dalolatnoma nusxasini olish;
    — o‘z mahsulotidan namuna olish va sinovlarda ishtirok etish;
    — inspeksiya natijalari bilan rozi bo‘lmagan taqdirda o‘z fikrini bildirish;
    — muvofiqlik sertifikatini olgan paytdan boshlab uning amal qilish muddati davomida muvofiqlik belgisidan foydalanish huquqini olish.

Shikoyatlarni ko‘rib chiqish tartibi

Buyurtmachi sertifikatlash organi qarori yoki sinov natijalari bilan rozi bo‘lmagan taqdirda, u “Temir yo‘l mahsulotlarini sertifikatlash markazi” MChJga ariza berish orqali ushbu qaror ustidan shikoyat (apellyatsiya) kiritishi mumkin.

Harakatlar tartibi:

Shikoyat/apellyatsiya sertifikatlash organi rahbari nomiga yozma shaklda, faks orqali yoki rasmiy elektron pochta manziliga yuboriladi.

Shikoyat/apellyatsiyada quyidagilar bo‘lishi kerak:
tashkilot nomi (yoki jismoniy shaxs F.I.Sh.), pochta manzili, elektron pochta, telefon, faks;
murojaat mazmuni va zarur bo‘lsa uni tasdiqlovchi hujjatlar;
sana, vakolatli shaxs imzosi va vakolatni tasdiqlovchi hujjat.

Qabul qilingan shikoyat/apellyatsiya kotib tomonidan ro‘yxatga olinadi va rahbar yoki uning o‘rinbosariga topshiriladi. Shuningdek, sertifikatlash organi (yoki sinov laboratoriyasi) rahbari va manfaatdor tomonlarga yetkaziladi.

“Temir yo‘l mahsulotlarini sertifikatlash markazi” MChJda shikoyatlar va apellyatsiyalar bo‘yicha komissiya faoliyat yuritadi. Komissiya rahbar buyrug‘i bilan tuziladi va sertifikatlash hamda sinovlar bilan bog‘liq masalalarni, jumladan sertifikat va muvofiqlik belgilaridan noto‘g‘ri foydalanishni ko‘rib chiqadi.

Komissiya raisi shikoyatda keltirilgan holatlarni dastlabki tekshirish uchun mas’ul shaxsni tayinlaydi. Talablarga javob bermaydigan murojaatlar yozma ravishda, sabablar ko‘rsatilgan holda rad etilishi mumkin. Agar shikoyat tashkilot faoliyatiga tegishli deb topilsa, uni ko‘rib chiqish to‘g‘risida qaror qabul qilinadi.

Komissiya raisi 3 ish kuni ichida arizachiga shikoyat qabul qilingani va qaror qabul qilish muddati haqida xabar beradi. Shuningdek, ko‘rib chiqish jarayoni haqida ham ma’lumot beriladi. Xabar yozma, faks yoki elektron pochta orqali yuboriladi.

Komissiya shikoyat/apellyatsiyani tahlil qiladi va 10 ish kuni ichida javob beradi. Qaror arizachiga yetkaziladi. Ko‘rib chiqish muddatlariga rioya etish uchun komissiya raisi javobgar hisoblanadi.

Qaror quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

shikoyat to‘liq yoki qisman qanoatlantirilganda — bajarish muddati va tartibi;
rad etilganda — sabablar, tegishli normativ hujjatlar va dalillar;
zarurat bo‘lsa — qarorni asoslovchi hujjatlar ro‘yxati.

Shikoyat qanoatlantirilganda, komissiya raisi sertifikatlash organi (yoki laboratoriya) rahbariga tuzatish choralarini ko‘rish zarurligi haqida ma’lum qiladi.

Shikoyatlar bo‘yicha barcha hujjatlar alohida ish papkasiga jamlanadi va belgilangan mas’ul shaxsda saqlanadi.

Agar arizachi qabul qilingan qarordan norozi bo‘lsa, u yuqori turuvchi organlarga murojaat qilishi yoki sudga da’vo kiritishi mumkin.