Bo'lim: Yangiliklar

Prezident Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahridagi yangi Zamonaviy sanʼat markaziga tashrif buyurib, bu yerda yaratilgan sharoitlar bilan tanishdi.

Zamonaviy sanʼat markazi – Oʻzbekiston Madaniyat va sanʼatni rivojlantirish jamgʻarmasining yetakchi loyihalaridan biri. Uning barpo etilishi davlatimiz rahbarining tashabbusi, mamlakatimizda madaniyatni rivojlantirish, ijodiy muhitni qoʻllab-quvvatlash va xalqaro madaniy hamkorlikni kengaytirish borasida amalga oshirilayotgan izchil ishlar samarasidir.

Davlatimiz rahbari xalqimizning boy madaniy merosi va shonli tarixi butun dunyoda haqli ravishda katta qiziqish uygʻotishini qayd etdi. Soʻnggi yillarda yurtimizda ushbu bebaho boylikni tiklash, asrab-avaylash va keng targʻib qilish boʻyicha tizimli ishlar yoʻlga qoʻyildi.

Shu bilan birga, Prezidentimiz zamonaviy sanʼatni ham izchil rivojlantirish muhimligini taʼkidladi. Zamonaviy sanʼat bugungi avlodning dunyoqarashi, ijodiy izlanishlari va bunyodkorlik salohiyatini namoyon etib, jahon hamjamiyati bilan madaniy muloqotni kengaytirish, Yangi Oʻzbekistonning madaniy qiyofasini yanada mustahkamlash uchun muhim imkoniyatlar yaratadi.

Shu nuqtayi nazardan, yangi Zamonaviy sanʼat markazi ijodkorlar, kuratorlar, tadqiqotchilar va yoshlar uchun ochiq maydonga, mamlakatimiz va xorijdagi zamonaviy sanʼat ustalarini oʻziga jalb etadigan maskanga aylanishi lozim. Bu yerda Oʻzbekistonning bugungi madaniy salohiyatini xalqaro maydonda namoyon etadigan yangi gʻoyalar, professional aloqalar va loyihalar shakllanishi muhim.

Ushbu markaz Oʻzbekistonda zamonaviy sanʼatga ixtisoslashgan birinchi davlat muassasasidir. Shu bilan birga, u Markaziy Osiyoda koʻrgazma, taʼlim, tadqiqot va maʼrifiy faoliyatni birlashtirgan bunday koʻlamdagi ilk madaniy majmua hisoblanadi.

Yangi markaz 1912-yilda meʼmor Vilgelm Geynselman loyihasi asosida barpo etilgan tarixiy binoda joylashgan. Dastlab bu yerda tramvay deposi boʻlgan, keyinchalik binodan dizel elektr stansiyasi sifatida foydalanilgan.

Binoni restavratsiya qilish boʻyicha meʼmoriy konsepsiya Fransiyaning “Studio KO” byurosi tomonidan ishlab chiqilgan. Yangilash jarayonida obyektning tarixiy qiyofasi va sanoat meʼmorchiligiga xos xususiyatlari saqlab qolindi. Ayni paytda bino zamonaviy madaniy maskan talablariga moslashtirildi.

Prezidentimiz koʻrgazma va taʼlim maydonlari, jamoat hududlarini koʻzdan kechirdi. Majmuada uchrashuvlar va ommaviy dasturlar uchun maydonlar, konsept-doʻkon hamda restoran tashkil etilgan. Keng jamoatchilik uchun ochiq ixtisoslashtirilgan kutubxona va tadqiqot arxivida sanʼat, vizual madaniyat va tanqidiy nazariyaga oid adabiyotlar hamda materiallar jamlangan.

Markazda koʻrgazmalar, leksiyalar, ochiq suhbat va muhokamalar, film namoyishlari, konsertlar, performanslar, ijodiy ustaxonalar va art-rezidensiya dasturlari tashkil etiladi. Ushbu dasturlar mahalliy ijodkorlar, kuratorlar, tadqiqotchilar va yosh mutaxassislarni qoʻllab-quvvatlash, yangi kasbiy amaliyotlarni joriy etish hamda keng jamoatchilikning zamonaviy sanʼatdan bahramand boʻlishi uchun imkoniyatlarni kengaytirishga qaratilgan.

Markazning doimiy faoliyat yuritadigan ijodiy va kasbiy muhitga aylanishi alohida ahamiyatga ega. Bu yerda yosh ijodkorlar oʻz loyihalarini taqdim etadi, tadqiqotchilar manbalar va arxiv materiallari bilan ishlaydi, keng jamoatchilik esa taʼlim dasturlari, madaniy-maʼrifiy tadbirlar va ijodiy hamjamiyat bilan bevosita muloqot orqali zamonaviy sanʼat bilan yaqindan tanishadi.

Bunday infratuzilma mamlakatimizda yoshlarning intellektual va ijodiy salohiyatini roʻyobga chiqarish, kreativ iqtisodiyotni rivojlantirish, gumanitar taʼlim sifatini oshirish hamda xalqaro hamkorlikni yanada mustahkamlashga qaratilgan madaniyat sohasidagi davlat siyosati vazifalariga toʻla mos keladi.

Majmua oʻz faoliyatini Hikmah (“Hikmat”) nomli ilk xalqaro koʻrgazma bilan boshlaydi. Koʻrgazma bilim, maʼnaviy meros va madaniy xotira mavzulariga, shuningdek, tarixiy anʼanalar bilan zamonaviy sanʼat oʻrtasidagi bogʻliqlikka bagʻishlangan.

Koʻrgazma ekspozitsiyasidan taniqli rassomlarning 11 ta asari, jumladan, loyiha uchun maxsus yaratilgan ishlar oʻrin oladi. Oʻzbekistonda ilk bor Nyu-Yorkdagi Solomon R. Guggenxaym muzeyi toʻplamidagi installyatsiya namoyish etilishi alohida eʼtiborga molik.

Markaz xorijdagi yetakchi madaniy muassasalar bilan hamkorlikni rivojlantirmoqda. AQShdagi Guggenxaym muzeyi va Osiyo sanʼati milliy muzeyi, Buyuk Britaniyaning “Tate” va “Delfina Foundation” tashkilotlari, Fransiyaning Pompidu markazi hamda Koreya Sanʼat kengashi shular jumlasidan.

Davlatimiz rahbariga markazning kelgusidagi koʻrgazma, taʼlim va tadqiqot dasturlari haqida maʼlumot berildi. Yangi maskan professional muhitni rivojlantirish, oʻzbekistonlik ijodkorlarini xalqaro maydonda keng tanitish va yurtimizning xorijiy davlatlar bilan madaniy aloqalarini mustahkamlashga xizmat qilishi taʼkidlandi.

Prezidentimiz markazni ijodkor yoshlar, professional hamjamiyat va keng jamoatchilik uchun ochiq, jonli ijodiy makonga aylantirish zarurligini taʼkidladi. Xalqaro aloqalarni kengaytirish, yurtimizga zamonaviy sanʼatning taniqli namoyandalarini jalb etish hamda mahalliy ijodkorlarning yangi loyihalarini qoʻllab-quvvatlashga alohida eʼtibor qaratildi.

Loyiha madaniy diplomatiyani mustahkamlash, poytaxtning zamonaviy qiyofasini shakllantirish hamda Yangi Oʻzbekistonni boy merosga ega, shu bilan birga, zamonaviy gʻoyalar, ijodiy izlanishlar va xalqaro muloqotga ochiq mamlakat sifatida yanada keng namoyon etishga xizmat qiladi.

Markazning rasmiy ochilishi 6-sentabrga rejalashtirilgan.

Prezident Shavkat Mirziyoyev tibbiyot va farmatsevtika sohasida kadrlar tayyorlash, ularni davlat roʻyxatidan oʻtkazish hamda uzluksiz kasbiy taʼlim tizimini takomillashtirish boʻyicha takliflar taqdimoti bilan tanishdi.

Mamlakatimizda sogʻliqni saqlash tizimini transformatsiya qilish, birlamchi tibbiy yordam sifatini oshirish, zamonaviy klinikalar va diagnostika imkoniyatlarini kengaytirish boʻyicha keng koʻlamli ishlar amalga oshirilmoqda. Mazkur oʻzgarishlar tibbiyot va farmatsevtika sohasi uchun kadrlar tayyorlashni ham zamon talablari asosida qayta koʻrib chiqishni taqozo etmoqda.

Shu bois, tibbiy taʼlimni nazariy bilim berishdan kompetensiya va amaliy koʻnikmalarni shakllantirishga yoʻnaltirish, taʼlim dasturlarini xalqaro standartlarga moslashtirish, mutaxassisning bilim va malakasini xolis baholash hamda uning butun mehnat faoliyati davomida kasbiy rivojlanib borishini taʼminlaydigan yaxlit tizim yaratish maqsad qilingan.

Taqdimotda, avvalo, tibbiyot va farmatsevtika sohasida kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish choralari koʻrib chiqildi. Takliflar Kembrij, Pensilvaniya va Garvard universitetlari tavsiyalari asosida, xalqaro va mahalliy mutaxassislar ishtirokida ishlab chiqilgan.

Endilikda tibbiyot oliygohlariga qabul parametrlari hududlar va tibbiyot muassasalarining real ehtiyoji, kadrlar yetishmovchiligi asosida shakllantiriladi. Davlat buyurtmasi yoʻnalishlar kesimida Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

2027/2028-oʻquv yilidan “Davolash ishi” yoʻnalishi oʻrniga 6 yillik “Umumiy tibbiyot” bakalavriat dasturini joriy etish taklif qilinmoqda. Besh yillik taʼlimdan keyin talabalar bir yil toʻliq amaliy tayyorgarlikdan oʻtadi. Dasturni muvaffaqiyatli tamomlagan bitiruvchilar oilaviy shifokor sifatida ishlash imkoniyatiga ega boʻladi.

Oilaviy tibbiyot boʻyicha kadrlar tayyorlashga alohida eʼtibor qaratiladi. Rezidentlarning oilaviy poliklinikalarda bir vaqtning oʻzida oʻqishi va amaliyot oʻtashi yoʻlga qoʻyiladi. Tor soha mutaxassislarini tayyorlash esa bosqichma-bosqich rezidenturaga oʻtkazilib, magistratura asosan ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlashga yoʻnaltiriladi.

Oʻrta tibbiyot kadrlarini tayyorlashda ham yangicha yondashuvlar joriy etiladi. Oliy maʼlumotli hamshiralarning tashxis, davolash va profilaktika jarayonlarida shifokorga yaqin koʻmakchi sifatidagi oʻrni oshiriladi.

Farmatsevtika taʼlimi ishlab chiqarish bilan yanada yaqin bogʻlanadi. Korxonalar ehtiyoji asosida dual taʼlim kengaytirilib, amaliy mashgʻulotlar ulushini oshirish, talabalarni dori vositalarini ishlab chiqishdan tortib, sifat nazorati va standartlashtirishgacha boʻlgan jarayonlarga jalb qilish belgilanmoqda.

Taqdimotning keyingi qismi tibbiyot va farmatsevtika xodimlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish tizimini joriy etishga bagʻishlandi.

Aholiga koʻrsatilayotgan tibbiy xizmatlar sifati va xavfsizligini taʼminlash maqsadida mutaxassislarning bilim va amaliy tayyorgarligini mustaqil baholash tizimi joriy etiladi.

Barcha tibbiyot va farmatsevtika xodimlarini qamrab oladigan yagona elektron reyestr shakllantiriladi. U 16 ta axborot bazasi bilan integratsiya qilinib, mutaxassisning taʼlimi, malakasi va kasbiy faoliyatiga oid maʼlumotlarni bir joyda jamlash imkonini beradi.

Davlat roʻyxatidan oʻtishni 2027-yildan ixtiyoriy, 2030-yildan esa majburiy tartibda joriy etish taklif qilinmoqda. Keyinchalik davlat roʻyxatidan oʻtmagan mutaxassis tibbiy yoki farmatsevtik faoliyat bilan shugʻullana olmaydi.

Baholash bosqichma-bosqich – fundamental va klinik fanlar, keyin esa mutaxassislik boʻyicha amalga oshiriladi. Buning uchun yagona test va topshiriqlar banki, zamonaviy simulyatsion bazalar tashkil etiladi. Imtihondan oʻta olmagan mutaxassislarga qayta topshirish imkoniyati beriladi.

Yangi tizimga ixtiyoriy ravishda ertaroq kirgan xodimlarni ragʻbatlantirish ham nazarda tutilgan. Imtihondan muvaffaqiyatli oʻtib, davlat roʻyxatiga kiritilgan oliy maʼlumotli shifokor va farmatsevtika xodimlariga mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorining 5 baravarigacha, oʻrta tibbiyot va farmatsevtika xodimlariga 2,5 baravarigacha ustama toʻlash taklif etildi.

Davlat roʻyxatidan oʻtkazish va mutaxassislar malakasini baholash ishlarini tashkil etish uchun alohida markaz faoliyati yoʻlga qoʻyiladi.

Taqdimotda tibbiyot va farmatsevtika xodimlarining uzluksiz kasbiy taʼlim tizimini takomillashtirish masalalari ham koʻrib chiqildi.

Zamonaviy tibbiyotda diagnostika va davolash usullari, dori vositalari va texnologiyalar tez yangilanib borayotgani bois, mutaxassislarning bilim va amaliy koʻnikmalarini muntazam oshirib borish muhimligi taʼkidlandi.

Shu maqsadda barcha tibbiyot va farmatsevtika xodimlarini qamrab oladigan yangi uzluksiz kasbiy taʼlim tizimi joriy etiladi. Taʼlim provayderlari va dasturlari akkreditatsiyadan oʻtkazilib, jarayonlar raqamlashtiriladi.

Tizim kredit-modul tamoyiliga asoslanadi. Oliy maʼlumotli tibbiyot va farmatsevtika xodimlari har yili kamida 50 kredit, oʻrta tibbiyot va farmatsevtika xodimlari esa 28 kredit toʻplashi belgilanmoqda. Ushbu kreditlar davlat roʻyxatidan oʻtish va kasbiy malakani tasdiqlashda hisobga olinadi.

Mutaxassisga taʼlim provayderi, dastur va oʻqish shaklini mustaqil tanlash huquqi beriladi. Anʼanaviy va masofaviy taʼlim, onlayn kurslar, ish joyida malaka oshirish, seminar va treninglar kabi turli shakllardan foydalanish mumkin boʻladi.

Xalqaro akkreditatsiyadan oʻtgan xorijiy dastur va tadbirlarda olingan kreditlarni Oʻzbekistonda tan olish mexanizmi ham joriy etiladi.

Uzluksiz kasbiy rivojlanish markazini tashkil etib, unga taʼlim sifati, provayderlar va dasturlar akkreditatsiyasi, zamonaviy standartlarni joriy etish vazifalarini yuklash taklif qilindi.

Kasbiy taʼlim dasturlarida aholi orasida eng koʻp uchraydigan va oʻlim xavfi yuqori boʻlgan kasalliklarga ustuvor eʼtibor qaratiladi. Kardiologiya, shoshilinch tibbiy yordam va onkologiya yoʻnalishlarida yetakchi xorijiy hamkorlar bilan zamonaviy dasturlar ishlab chiqiladi.

Prezidentimiz tibbiy taʼlim, mustaqil baholash, davlat roʻyxatidan oʻtkazish va uzluksiz kasbiy rivojlanishni oʻzaro bogʻlangan yagona tizim sifatida shakllantirish muhimligini taʼkidladi.

Mutasaddilarga yangi tartiblarni bosqichma-bosqich joriy etish, xalqaro standartlarni keng tatbiq qilish hamda amalga oshirilayotgan oʻzgarishlar, eng avvalo, tibbiy xizmat sifati va bemorlar xavfsizligini oshirishga xizmat qilishini taʼminlash boʻyicha topshiriqlar berildi.

Hurmatli parlament aʼzolari va konferensiya ishtirokchilari!

Xonimlar va janoblar!

Bugun siyosat maydoniga oʻz soʻzi, oʻktam ovozi bilan dadil kirib kelayotgan siz – yosh parlamentariylarni ushbu nufuzli tadbir munosabati bilan samimiy qutlash va ezgu tilaklarimni yoʻllashdan bagʻoyat mamnunman.

Ming yillardan buyon tamaddunlar, xalqlar va gʻoyalarni birlashtirayotgan koʻprik – koʻhna va navqiron Samarqand shahriga xush kelibsiz!

Yuqori maqomdagi anjumanning mamlakatimizda ilk bor oʻtkazilayotganini Yangi Oʻzbekistonda amalga oshirilayotgan ortga qaytmas demokratik islohotlarga xalqaro hamjamiyat bergan yuksak baho deb qabul qilamiz.

Bugungi muloqot oʻtgan yili Toshkentda tashkil etilgan Parlamentlararo Ittifoqning 150-yubiley Assambleyasi singari jonli mulohazalar, yangi gʻoya va ilgʻor tashabbuslar ilgari suriladigan anjumanga aylanadi deb ishonaman.

Aziz mehmonlar!

Samarqand xalqaro anjumani dunyoda global ziddiyatlar chuqurlashib, beqarorlik va urush oʻchoqlari koʻpayayotgan murakkab bir pallada oʻtmoqda.

Iqlim oʻzgarishi, iqtisodiy tengsizlik, ijtimoiy beqarorlik va maʼnaviy inqiroz butun insoniyat taraqqiyotiga gʻov boʻlayotgani sir emas.

Shu jihatdan mazkur konferensiya kun tartibiga “Notinch davrlarda barcha uchun inson huquqlari, adolat va qadr-qimmatni tiklash” mavzusi kiritilgani dolzarb ahamiyatga ega.

Taassufki, sayyoramiz boʻylab 500 milliondan ziyod bolalar va yoshlar qurolli mojarolar hududida yashamoqda, har besh nafar yoshdan biri, qizlarning har uch nafardan ikkisi taʼlim olish imkonidan mahrum qolmoqda.

Shunday qiyin sharoitda dunyo yoshlarining eng faol, intiluvchan qatlami sifatida maydonga chiqayotganingiz tahsinga sazovor.

Qadrli doʻstlar!

“Oʻzbekiston – 2030” strategiyasida yosh avlodga gʻamxoʻrlik qilish, ularning bilim va salohiyatini toʻliq roʻyobga chiqarish davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishi etib belgilangan.

39 millionlik aholining qariyb 56 foizini yoshlar tashkil etayotgani uzoq muddatli yondashuv, keng qamrovli yechimlarni hayotiy zaruratga aylantirmoqda.

Soʻnggi yillarda inson kapitalini rivojlantirishga qaratilgan islohotlarimiz natijasida yoshlarimizning barkamol oʻsishi, global raqobat muhitida munosib oʻrin egallashi uchun ulkan imkoniyatlar yaratildi.

Yurtimizda yoshlar bilan ishlash va ularni qoʻllab-quvvatlashning mutlaqo yangi – manzilli va vertikal tizimi yoʻlga qoʻyilganini alohida taʼkidlash oʻrinlidir.

Dunyodagi yuqori 100 talikka kiradigan yetakchi oliy taʼlim muassasalarida tahsil olayotgan oʻgʻil-qizlarimiz soni 3,5 ming nafardan oshgani, ilmiy darajaga ega yosh olimlarimiz ulushi ikki baravar ortgani bizni mamnun etadi.

Yoshlarning tadbirkorlar safidagi ulushi 35 foizga yetgani ham ular iqtisodiy taraqqiyotning harakatlantiruvchi kuchiga aylanganidan dalolat beradi.

Oliy Majlis Qonunchilik palatasi va Senati huzuridagi Yoshlar parlamentlari boʻlajak xalq vakillari uchun tajriba maktabiga aylandi.

2024-yilgi saylovda 200 ga yaqin yoshlar vakillik organlari aʼzosi etib saylangani ham siyosiy hayotimizdagi yangilanishlar samarasidir.

Bu kabi yutuqlar xalqaro hamjamiyat tomonidan munosib eʼtirof etilmoqda. Jumladan, Oʻzbekiston Birlashgan Millatlar Tashkilotining “Yoshlar – 2030” strategiyasini jadal amalga oshirayotgan dunyoning 10 ta yetakchi davlati qatoridan joy oldi.

Shuningdek, Global yoshlar taraqqiyoti indeksida eng tez rivojlanayotgan mamlakat deb topildi.

Hurmatli xonimlar va janoblar!

Parlamentlararo Ittifoq doirasida yoshlarning davlat hamda jamiyat boshqaruvidagi ishtirokini yanada kengaytirishga qaratilgan Yoshlar va kelajak avlodlar toʻgʻrisidagi Samarqand rezolyutsiyasi qabul qilinishini olqishlaymiz.

Shu bilan birga, yoshlar salohiyatini roʻyobga chiqarishga doir ilgʻor tajribamiz bilan oʻrtoqlashish uchun maxsus platforma taqdim etishga tayyorligimizni bildiramiz.

Fursatdan foydalanib, sizlarni kelgusi yil Oʻzbekistonda oʻtkaziladigan “Avlodlar muloqoti” xalqaro yoshlar kongressiga taklif etaman.

Qadrli navqiron yetakchilar!

Sizlarning siymongizda Yangi Oʻzbekistonning xayrixoh doʻstlari, birdamlik va hamkorlik elchilarini koʻramiz desak, ayni haqiqatni aytgan boʻlamiz.

Ishonchim komil, anjuman doirasidagi muloqot va munozaralar ochiq, konstruktiv ruhda oʻtadi, Samarqandda tasdiqlangan hujjatlar global tinchlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.

Sizlarni yana bir bor samimiy qutlab, barchangizga mustahkam salomatlik, tuganmas gʻayrat-shijoat va masʼuliyatli faoliyatingizda yangi zafarlar tilayman!

Shavkat Mirziyoyev,

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti