Prezident Shavkat Mirziyoyev charm-poyabzal sanoatida amalga oshirilayotgan ishlar va kelgusidagi rejalar yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.

Soʻnggi yillarda soha korxonalarini qoʻllab-quvvatlash, ishlab chiqarishni kengaytirish va eksportni koʻpaytirish boʻyicha qator choralar koʻrildi. Joriy yil birinchi choragida charm sanoatida ishlab chiqarish hajmi 962 milliard soʻmni tashkil etib, oʻsish 25 foizdan oshdi. 2030-yilga qadar charm-poyabzal sanoatida ishlab chiqarish hajmini 12 trillion soʻmga, eksportni 500 million dollarga yetkazish, 12 mingta yangi ish oʻrni yaratish maqsad qilingan.

Shu bilan birga, sohada ishga solinmagan imkoniyatlar koʻpligi koʻrsatib oʻtildi. Respublikada katta hajmda teri va jun xomashyosi hosil boʻlayotgan boʻlsa-da, ularni chuqur qayta ishlash darajasi pastligicha qolmoqda. Xususan, qoʻy va echki terisini qayta ishlash darajasi 30 foiz atrofida. Yiliga tayyorlanadigan 40 ming tonna jun xomashyosining esa atigi 6 ming tonnasi, yaʼni 15 foizi qayta ishlanmoqda.

Taqdimotda korxonalar quvvatidan samarali foydalanish, xomashyoni chuqur qayta ishlash, tayyor mahsulot ulushini oshirish va eksport geografiyasini kengaytirish boʻyicha takliflar koʻrib chiqildi.

Jumladan, Toshkent viloyatining Ohangaron tumani va Andijon viloyatining Shahrixon tumanida charm-poyabzal sanoatiga ixtisoslashgan sanoat zonalarini tashkil etish rejalashtirilgan. Bu zonalarda ishlab chiqarish binolari, muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlari, logistika, dizayn va malaka oshirish markazlari barpo etiladi. Sanoat zonalari boshqaruvi Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi huzurida tashkil etiladigan maxsus direksiyaga yuklatiladi.

Ohangaronda terini qayta ishlash korxonalari uchun ekologik talablarga javob beradigan zamonaviy sanoat zonasi tashkil etiladi. Respublikadagi 32 ta terini qayta ishlash korxonasida suv tozalash inshootlarining 70 foizi eskirgan, yagona markazlashgan tizim mavjud emas. Shu bois, yangi zonada markazlashgan suv tozalash inshooti qurilib, kuniga 8 ming kub metrgacha tozalangan suvni texnologik jarayonlarda qayta ishlatish imkoniyati yaratiladi.

Xomashyo bazasini kengaytirish masalasiga alohida eʼtibor qaratildi. Qoʻshni davlatlardan mol terisini markazlashgan holda import qilish, bu jarayonda tadbirkorlarga “yagona darcha” tamoyili asosida koʻmaklashish, transport xarajatlarini kompensatsiya qilish va qayta ishlovchi korxonalarni aylanma mablagʻ bilan taʼminlash taklif etildi.

Mayda shoxli mol terilarini yigʻish va birlamchi qayta ishlash tizimini takomillashtirish ham muhim vazifa sifatida belgilandi. Navoiy, Qashqadaryo, Surxondaryo va Toshkent viloyatlarida terini yigʻish va birlamchi ishlov berish punktlarini tashkil etish, qayta ishlash korxonalarini ragʻbatlantirish choralari koʻrib chiqildi.

Jun xomashyosini qayta ishlashni kengaytirish boʻyicha Sirdaryo viloyatida yangi kompleks tashkil etish taklif qilindi. Uning quvvati 30 ming tonna junni qayta ishlashga moʻljallanadi. Loyiha ishga tushsa, xomashyodan tayyor mahsulot ishlab chiqarish zanjiri shakllanib, qoʻshilgan qiymat bir necha barobarga oshadi, eksport va ish oʻrinlari koʻpayadi.

Poyabzal, shu jumladan, maxsus poyabzal ishlab chiqarish hajmini oshirish, bu borada xorijiy hamkorlar bilan kooperatsiya va qoʻshma loyihalarni koʻpaytirish rejalari koʻrib chiqildi.

Taqdimotda sunʼiy charm ishlab chiqarishni kengaytirish masalasiga ham toʻxtalib oʻtildi. Jahon bozorida yirik brendlar ekologik talablar, narx va texnologik qulayliklar nuqtayi nazaridan sunʼiy charmdan foydalanishni kengaytirmoqda.

Mamlakatimizda mazkur yoʻnalishda 7 ta istiqbolli loyihani amalga oshirish rejalashtirilgan. Ular natijasida 50 million pogon metr mahsulot ishlab chiqarish quvvati yaratilib, ichki talabning katta qismi qoplanadi, eksport oshadi.

Davlatimiz rahbari sohaga berilgan imtiyozlar oʻz-oʻzidan natija bermasligini, har bir korxona, loyiha va bozor boʻyicha aniq hisob-kitob va amaliy harakat zarurligini taʼkidladi.

Mutasaddilar va hududlar rahbarlariga korxonalarni moliyaviy sogʻlomlashtirish, quvvatlardan toʻliq foydalanish, import oʻrnini bosuvchi raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish, xalqaro sertifikatlar olishda tadbirkorlarga koʻmaklashish boʻyicha topshiriqlar berildi.

​​​​​​​O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni

Mamlakatimizda qishloq xo‘jaligi sohasini ilg‘or innovatsiyalar va zamonaviy ilm-fan yutuqlari asosida rivojlantirish borasidagi ko‘p yillik samarali mehnati, xususan, paxtachilik yo‘nalishida muhim tadqiqotlarni amalga oshirib, yangi navlarni yaratish, tuproq unumdorligini yaxshilash, mo‘l va sifatli hosil yetishtirish ishlariga qo‘shgan munosib hissasi, iqtidorli yosh olimlarni tayyorlash, navqiron avlodni Vatanga muhabbat va sadoqat ruhida tarbiyalash yo‘lidagi ibratli faoliyati hamda tavalludining 90-yilligi munosabati bilan Paxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot institutining g‘o‘za fiziologiyasi va biokimyosi laboratoriyasi mudiri Raxmonkulov Saidakbar «Mehnat shuhrati» ordeni bilan mukofotlansin.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti

Sh.Mirziyoyev

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 4-may kuni Samarqand shahrida boʻlib oʻtayotgan Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashi 59-yillik yigʻilishining ochilish marosimida ishtirok etdi.

“Taraqqiyot chorrahalari: mintaqaning oʻzaro bogʻliq kelajagini ilgari surish” shiori ostida oʻtkazilayotgan forumda 100 dan ortiq mamlakatdan 4 mingdan ziyod ekspertlar, shuningdek, xorijiy hukumatlar, xalqaro moliya tashkilotlari, yetakchi banklar va kompaniyalar vakillari ishtirok etmoqda.

Kun tartibidan raqamli va “yashil” transformatsiya, iqlim barqarorligi, ishlab chiqarish taʼminoti zanjirlarini rivojlantirish, oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash va boshqa masalalar oʻrin olgan.

Davlatimiz rahbari tadbirda nutq soʻzlab, bunday nufuzli anjumanning yurtimizda oʻtkazilayotgani Oʻzbekistonga gʻurur va iftixor bagʻishlashini taʼkidladi.

Prezidentimiz buyuk tarix va yorqin kelajakni oʻzida mujassam etgan Yangi Oʻzbekiston endilikda xalqaro miqyosdagi dolzarb masalalar muhokama etiladigan yirik maskanga aylanib borayotganini qayd etdi.

Oʻzbekiston yetakchisi mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng koʻlamli islohotlar natijalariga batafsil toʻxtalib oʻtdi. Soʻnggi yillarda iqtisodiyotimizga 150 milliard dollar xorijiy investitsiya kiritilib, minglab zamonaviy korxonalar ishga tushirildi. Bu davrda tovar va xizmatlar eksporti 3 karra oʻsdi, milliy iqtisodiyot hajmi esa 50 milliarddan 147 milliard dollarga yetdi.

2020-yildan buyon Oʻzbekiston suveren kredit reytinglarida oʻz oʻrnini izchil oshirib bormoqda. Iqtisodiy erkinlik indeksida joriy yil yurtimiz 14 pogʻona yuqorilab, ilk bor “iqtisodiyoti moʻtadil erkin” davlatlar qatoridan joy oldi.

Global beqarorlik sharoitida ham iqtisodiyotimiz birinchi chorak yakuni boʻyicha 8,7 foizli oʻsishga erishdi.

– Eng muhimi, islohotlarimizda har bir oila, har bir insonning kundalik hayotini yaxshilashga asosiy eʼtiborni qaratdik. Biz oʻtgan davrda 8,5 million ehtiyojmand aholi daromadini oshirib, kambagʻallik darajasini qariyb 35 foizdan bugungi kunda 5,8 foizga tushirishga erishdik, – dedi Prezidentimiz.

Oʻzbekiston oxirgi oʻn yilda Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishda eng katta ijobiy oʻzgarish qilgan beshta davlatdan biri boʻldi.

2030-yilga qadar barcha sohalarni texnologik va innovatsion oʻsish modeliga oʻtkazish orqali iqtisodiyot hajmini 240 milliard dollardan oshirish, daromadi oʻrtachadan yuqori davlatlar qatoriga kirish hamda kambagʻallikka toʻliq barham berish maqsad qilingan.

Prezidentimiz amalga oshirilayotgan ulkan islohotlarda Osiyo taraqqiyot banki va boshqa xalqaro moliya tashkilotlarining oʻrnini alohida eʼtirof etdi. OTB bilan amalga oshirilgan va joriy qoʻshma loyihalar portfeli qariyb 16 milliard dollarga yetdi.

Davlatimiz rahbari fursatdan foydalanib, Osiyo taraqqiyot banki Prezidenti Masato Kanda, Bank boshqaruvchilari hamda Jahon banki, Xalqaro valyuta jamgʻarmasi, Islom taraqqiyot banki, Osiyo infratuzilma investitsiyalari banki, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki hamda boshqa xalqaro moliya institutlari rahbariyatiga yaqin hamkorlik uchun samimiy minnatdorlik bildirdi.

Prezidentimiz jahon iqtisodiyotida yuz berayotgan murakkab oʻzgarishlar va yangi texnologiyalarning jadal rivojlanishi haqida soʻz yuritar ekan, barqaror rivojlanishni taʼminlash uchun Bank bilan hamkorlikda yangi mexanizm va taʼsirchan yondashuvlarni joriy etish zarurligini taʼkidladi.

Raqamli transformatsiya va sunʼiy intellektga alohida eʼtibor qaratildi. Yurtimizda Sunʼiy intellekt xabini yaratish boshlandi, hududlarda data markazlarni koʻpaytirish, super kompyuterlarni ishga tushirish va “Besh million sunʼiy intellekt yetakchilari”ni tayyorlash boʻyicha dasturlar amalga oshirilmoqda.

– Taʼlim, tibbiyot, suv xoʻjaligi, ekologiya, oziq-ovqat xavfsizligi kabi aholining birlamchi ehtiyoji uchun eng zarur boʻlgan yoʻnalishlarda ham ochiq sunʼiy intellekt modellaridan foydalanish talab etilmoqda, – dedi davlatimiz rahbari.

Osiyo taraqqiyot banki shafeligida Rivojlanayotgan mamlakatlarda sunʼiy intellekt koʻlamini oshirish boʻyicha alohida dastur ishlab chiqish taklif etildi. Oʻzbekiston bankning “Osiyo uchun raqamli magistral” tashabbusiga qoʻshilishga tayyorligini maʼlum qilib, Toshkentda uning mintaqaviy muvofiqlashtirish markazini ochish taklifini ilgari surdi.

“Yashil” energetikani rivojlantirish ustuvor yoʻnalish sifatida belgilandi. Dunyoning yetakchi kompaniyalari bilan hamkorlikda 5 ming 600 megavattli quvvatlar ishga tushirildi, 2030-yilga borib esa generatsiyada qayta tiklanuvchi energiya manbalari ulushini 54 foizga yetkazish rejalashtirilmoqda.

Osiyo taraqqiyot banki toza energiya eksportini kengaytirish uchun Markaziy Osiyo – Yevropa “yashil” energetika koridorini yaratishga koʻmaklashayotgani minnatdorlik bilan taʼkidlandi. Mintaqa davlatlari bank bilan hamkorlikda qisqa muddatlarda ushbu “energetik arteriya” loyihasini boshlashiga ishonch bildirildi.

Keyingi dolzarb vazifa – transport tizimlarining oʻzaro bogʻliqligini va logistika yoʻlaklari barqarorligini taʼminlash.

Xalqaro logistikadagi qiyinchiliklar “Xitoy – Qirgʻiziston – Oʻzbekiston” temir yoʻlini qurishning ahamiyatini oshirmoqda. Mazkur loyiha yuklarni yetkazib berish muddatini 10 kungacha qisqartirish va butun mintaqa tranzit salohiyatini sezilarli darajada oshirish imkonini beradi.

Bankning Markaziy Osiyo mintaqaviy iqtisodiy hamkorlik dasturi (CAREC) doirasida “Raqamli bojxona va logistika alyansi”ni tashkil etish taklif etildi.

Muhim minerallar zaxiralarini oʻzlashtirishda hamkorlik salohiyati alohida taʼkidlandi. Prezidentimiz qayd etganidek, Oʻzbekiston nafaqat foydali minerallarni qazib olish, balki ularni chuqur qayta ishlash orqali yuqori qoʻshilgan qiymatga ega ishlab chiqarish quvvatlarini tashkil etishni maqsad qilgan.

Oʻzbekiston yetakchisi yuqori qoʻshilgan qiymatga ega boʻlgan loyihalarni ilgari surish uchun Osiyo taraqqiyot bankining “Kritik mineraldan – ishlab chiqarishga” dasturiga qoʻshilish muhimligini taʼkidladi.

Shu bilan birga, iqlim oʻzgarishiga qarshi kurashish muhim vazifa sifatida belgilandi. Orol dengizining qurigan tubida himoya oʻrmonzorlarini barpo etish boʻyicha milliy saʼy-harakatlarga qoʻshimcha ravishda “Markaziy Osiyo yashil belbogʻi” mintaqaviy loyihasini amalga oshirish taklif etildi.

Mintaqaviy hamkorlik doirasida “Markaziy Osiyo turizm halqasi”ni yaratish tashabbusi ilgari surildi. Loyiha mintaqadagi noyob madaniy, ziyorat, gastronomik, etnografik va boshqa obyektlarni sayyohlar uchun yagona makonga birlashtirishga qaratilgan.

Bildirilgan barcha taklif va tashabbuslarni tizimli ilgari surish uchun OTBning loyihalarni moliyalashtirish boʻyicha keng imkoniyatlarini, jumladan, xususiy kapitalni safarbar qilish orqali toʻliq ishga solish zarurligi taʼkidlandi. Shu munosabat bilan mintaqaviy loyihalar uchun Innovatsion moliyalashtirish platformasini shakllantirish taklif etildi.

Davlatimiz rahbari hozirgi kunda jahon iqtisodiyotida roʻy berayotgan keskin oʻzgarishlar sharoitida Osiyo taraqqiyot bankining keng mintaqamiz ijtimoiy-iqtisodiy barqarorligini taʼminlashdagi muhim oʻrni yanada oshayotganini taʼkidladi.

Yakunda Prezidentimiz Samarqand platformasida ilgari suriladigan muhim taklif va tashabbuslar kelgusida katta amaliy natijalarga, har bir kelishuv esa aniq va foydali loyihalarga aylanishiga ishonch bildirdi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashining yillik yig‘ilishidagi nutqi

Hurmatli Masato Kanda Janoblari!

Hurmatli bank boshqaruvchilari!

Xonimlar va janoblar!

Sizlarni Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashining 59-yillik yig‘ilishida ko‘rib turganimdan behad mamnunman. Bunday nufuzli anjumanning yurtimizda o‘tkazilayotgani bizga albatta g‘urur va iftixor bag‘ishlaydi.

Bir necha ming yillik tarixga ega, Buyuk ipak yo‘lining chorrahasida joylashgan diyorimiz qadimdan Sharq va G‘arbni, Shimol va Janubni bog‘lovchi markaz bo‘lib kelgan. Bu yerda azaldan dunyo tamadduni, ilm-fan va savdo yo‘llari tutashgan.

Buyuk tarix va yorqin kelajakni o‘zida mujassam etgan Yangi O‘zbekiston endilikda xalqaro miqyosdagi dolzarb masalalar muhokama etiladigan yirik maskanga aylanib bormoqda. Ishonchim komilki, Samarqand anjumani ilg‘or fikr va yangi tashabbuslarni ilgari surishga, muhim qarorlar qabul qilishga xizmat qiladi.

Yangi O‘zbekistonga xush kelibsiz!

Aziz mehmonlar!

Bugungi kunda mamlakatimiz iqtisodiyoti mutlaqo yangi rivojlanish davrini boshdan kechirmoqda. Biz 2016-yildan buyon iqtisodiyotni erkinlashtirish, investorlar uchun jozibador muhit yaratish, global qo‘shilgan qiymat zanjirida faol qatnashish, hududlarda ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini tubdan yangilash, aholi turmush sharoitini yaxshilash bo‘yicha katta islohotlarni olib boryapmiz.

Tarixan qisqa vaqt ichida mehnatkash va bunyodkor xalqimiz bilan murakkab taraqqiyot yo‘lini bosib o‘tdik. So‘nggi yillarda iqtisodiyotimizga 150 milliard dollar xorijiy investitsiya kiritilib, minglab zamonaviy korxonalar ishga tushirildi. Birgina energetika sohasida 35 milliard dollarlik investitsiya loyihalari hisobiga elektr ishlab chiqarishni 1,5 barobar oshirib, 87 milliard kilovatt-soatga yetkazdik. Bu davrda tovar va xizmatlar eksporti 3 karra o‘sdi, iqtisodiyotimiz hajmi esa 50 milliard dollardan 147 milliard dollarga yetdi.

Bunday ijobiy natijalar xalqaro hamjamiyat tomonidan ham e’tirof etilmoqda. 2020-yildan buyon O‘zbekiston suveren kredit reytinglarida  o‘z o‘rnini barqaror oshirib bormoqda. Iqtisodiy erkinlik indeksida bu yil yurtimiz 14 pog‘ona yuqorilab, ilk bor “iqtisodiyoti mo‘tadil erkin” davlatlar qatoridan joy oldi. Global beqarorlik sharoitida ham iqtisodiyotimiz birinchi chorak yakuni bo‘yicha 8,7 foizli o‘sishga erishdi.

Eng muhimi, islohotlarimizda har bir oila, har bir insonning kundalik hayotini yaxshilashga asosiy e’tiborni qaratdik. Biz o‘tgan davrda 8,5 million ehtiyojmand aholi daromadini oshirib, kambag‘allik darajasini qariyb 35 foizdan bugungi kunda 5,8 foizga tushirishga erishdik. O‘zbekiston oxirgi o‘n yilda Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishda eng katta ijobiy o‘zgarish qilgan beshta davlatdan biri bo‘ldi.

Biz 2030-yilga qadar O‘zbekistonda barcha sohalarni texnologik va innovatsion o‘sish modeliga o‘tkazish orqali iqtisodiyot hajmini 240 milliard dollardan oshirish niyatidamiz. Natijada daromadi o‘rtachadan yuqori davlatlar qatoriga kirishni hamda kambag‘allikka to‘liq barham berishni maqsad qilganmiz.

Yaqin kunlarda 13 ta strategik yirik korxonalar aktivlarini o‘z ichiga olgan Milliy investitsiya jamg‘armasining 30 foiz ulushini xalqaro fond bozoriga chiqaramiz. Aminmanki, bunday muhim qadam hamkorlarimizning yurtimiz investitsiya muhitiga bo‘lgan ishonchini yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

Qadrli do‘stlar!

O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan ulkan islohotlarda Osiyo taraqqiyot banki va boshqa xalqaro moliya tashkilotlarining o‘rnini alohida e’tirof etamiz. Ishonchli strategik sherigimizga aylangan Bank bilan hozirgi kunga qadar qariyb 16 milliard dollarlik loyihalarni amalga oshirmoqdamiz. Ayniqsa, Osiyo taraqqiyot banki mamlakatimizdagi qayta tiklanuvchi energetika, qishloqlarda uy-joy qurilishi va Markaziy Osiyoda iqtisodiy hamkorlik yo‘nalishlarida ilk kunlardan yelkadosh bo‘lganini yuksak qadrlaymiz.

Fursatdan foydalanib, bizni doimo qo‘llab-quvvatlab kelayotgani uchun Osiyo taraqqiyot banki Prezidenti Masato Kanda janoblariga hamda Bank Boshqaruvchilariga shaxsan o‘zim va butun xalqimiz nomidan samimiy minnatdorlik bildiraman.

Shu bilan birga, yaqin hamkorlik uchun Jahon banki, Xalqaro valyuta jamg‘armasi, Islom taraqqiyot banki, Osiyo infratuzilma investitsiyalari banki, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki hamda boshqa xalqaro moliya institutlari rahbariyatiga, shuningdek, barcha xorijiy sheriklarimizga alohida tashakkur izhor etaman.

Hurmatli yig‘ilish ishtirokchilari!

Biz Osiyo taraqqiyot banki bilan kambag‘allikni qisqartirish, inson kapitalini rivojlantirish, zamonaviy infratuzilma barpo etish kabi muhim yo‘nalishlarda yaqin hamkorlikni yanada kengaytirish bo‘yicha aniq rejalarni belgilab oldik. Kuni kecha Bank bilan 12 milliard dollarlik yangi hamkorlik dasturini imzoladik.

Barchangiz yaxshi xabardorsiz, bugungi tahlikali zamonda jahon iqtisodiyotida murakkab o‘zgarishlar ro‘y bermoqda, yangi texnologiyalar jadal kirib kelyapti. Barqaror taraqqiyotni ta’minlash uchun Bank bilan hamkorlikda yangi mexanizm va ta’sirchan yondashuvlarni joriy etishni davrning o‘zi bizdan talab etmoqda.

Birinchidan, bugun raqamli texnologiya va sun’iy intellekt deyarli barcha sohalarni mutlaqo yangi formatga olib chiqmoqda.

Jahon savdo tashkiloti prognozlariga ko‘ra, 2040-yilga borib, sun’iy intellekt hisobiga xalqaro savdo aylanmasi qo‘shimcha 40 foizga oshadi.

Biz axborot texnologiyalarini rivojlantirishga jiddiy kirishganmiz. O‘zbekistonda innovatsiya va bilimlarga asoslangan Sun’iy intellekt xabini tashkil qilishni boshladik. Iqtisodiyot tarmoqlarida 200 dan ortiq sun’iy intellekt loyihalari ustida ishlayapmiz. Hududlarda data markazlar, super kompyuterlar va sun’iy intellekt laboratoriyalarini ko‘paytirish, “Besh million sun’iy intellekt yetakchilari”ni tayyorlash bo‘yicha dasturlarni amalga oshiryapmiz.

Bu yo‘nalishlarda Osiyo taraqqiyot banki hamda AQSH, Saudiya Arabistoni, Birlashgan Arab Amirliklari, Yaponiya, Koreya va Xitoydagi hamkorlarimiz bizga yaqindan yordam berayotganini alohida ta’kidlab o‘tmoqchiman.

Albatta, ta’lim, tibbiyot, suv xo‘jaligi, ekologiya, oziq-ovqat xavfsizligi kabi aholining birlamchi ehtiyoji uchun eng zarur bo‘lgan yo‘nalishlarda ham ochiq sun’iy intellekt modellaridan foydalanish talab etilmoqda.

Buning uchun Osiyo taraqqiyot banki shafeligida Rivojlanayotgan mamlakatlarda sun’iy intellekt ko‘lamini oshirish bo‘yicha alohida dastur ishlab chiqishni taklif etamiz.

Shuningdek, Bankning “Osiyo uchun raqamli magistral” tashabbusiga qo‘shilishimizni ma’lum qilamiz hamda Toshkentda uning mintaqaviy muvofiqlashtirish markazini ochish taklifini ilgari suramiz.

Ikkinchidan, raqamli texnologiya va sun’iy intellektning rivojlanishi, o‘z navbatida, energiya resurslariga bo‘lgan ehtiyojni keskin oshirmoqda.

Xalqaro energetika agentligi tahlillariga ko‘ra, 2030 yilga borib, data markazlarning elektr energiyasiga bo‘lgan talabi hozirgidan 2-3 karra oshadi. Bunday sharoitda investorlarga arzon, ishonchli va “yashil” energiya taklif qilgan davlatlargina global bozorda raqobatbardosh bo‘la oladi.

Biz bu borada dunyoning yetakchi kompaniyalari bilan hamkorlikda 5 ming 600 megavattli yirik shamol va quyosh elektr stansiyalarini ishga tushirib, generatsiyada “yashil” energiya ulushini 30 foizga yetkazdik. 2030 yilga borib bu ko‘rsatkichni 54 foizga olib chiqishni reja qilganmiz.

Umuman olganda, mintaqamizning qayta tiklanadigan energiya generatsiyasi bo‘yicha juda katta salohiyati bor. Toza energiya eksportini kengaytirish uchun Markaziy Osiyo – Yevropa “yashil” energetika koridorini yaratishda Osiyo taraqqiyot banki ko‘rsatayotgan yordamni minnatdorlik bilan ta’kidlaymiz. Mintaqa davlatlari Bank bilan hamkorlikda qisqa muddatlarda ushbu “energetik arteriya” loyihasini boshlashiga ishonamiz.

Uchinchidan, o‘zaro bog‘liq transport tizimi va logistika yo‘laklari barqarorligini ta’minlash eng dolzarb masalaga aylanmoqda.

Jahondagi ziddiyatlar oqibatida logistika koridorlari o‘zgarishi hozirning o‘zida Markaziy Osiyo davlatlari uchun yuk tashish xarajatining 30 foizgacha oshishiga, yetkazib berish muddatlari esa bir necha hafta kechikishiga sabab bo‘lmoqda.

Xabaringiz bor, Sharq va G‘arbni bog‘laydigan “Xitoy – Qirg‘iziston – O‘zbekiston” temir yo‘li loyihasi bo‘yicha qurilish ishlari boshlangan. Ushbu yangi transport yo‘lagi hisobiga butun mintaqaning tranzit salohiyati sezilarli darajada oshadi. Mahsulotlarni yetkazib berish muddati 10 kungacha qisqaradi, yiliga 15 million tonnagacha yuk tashish imkoniyati yaratiladi.

Bu borada Bankning Markaziy Osiyo mintaqaviy iqtisodiy hamkorlik dasturi doirasida “Raqamli bojxona va logistika alyansi”ni tashkil etishni taklif etamiz. Buning natijasida bojxona tartiblarini uyg‘unlashtirish, hujjatlar aylanishini raqamlashtirish, chegara orqali yuk tashishlarni yengillashtirish imkoniyati yaratiladi.

To‘rtinchidan, Bank ishtirokida xususiy sektor bilan hamkorlikni yanada kuchaytirishdan manfaatdormiz.

Ayniqsa, hozirgi texnologiyalar asrida kritik minerallar uchun raqobat kun sayin avj olayotganini barchamiz ko‘rib turibmiz. Xalqaro ekspertlarning xulosalariga ko‘ra, 2040-yilga borib, sanoat uchun muhim minerallarga talab 6 barobar oshadi. Bu – yangi imkoniyat. O‘zbekiston mis, volfram, molibden, magniy, grafit, vanadiy, titan va boshqa minerallarning katta zaxirasiga ega. Biz bu salohiyatni ishga solish maqsadida koreyalik hamkorlarimiz bilan R&D markazi faoliyatini yo‘lga qo‘ydik. Toshkent va Samarqand viloyatlarida “Kelajak metallari texnoparki”ni bunyod etmoqdamiz. AQSH, Xitoy, Turkiya kabi davlatlarning yirik kompaniyalari bilan qiymati 1,6 milliard dollarlik 70 dan ziyod loyihani boshlaganmiz.

Biz nafaqat foydali minerallarni qazib olish, balki ularni chuqur qayta ishlash orqali iqtisodiyot rivojiga yangi turtki berishni maqsad qilganmiz. Osiyo taraqqiyot bankining “Kritik mineraldan – ishlab chiqarishga” dasturiga qo‘shilish va uning doirasida yuqori qo‘shimcha qiymatga ega bo‘lgan loyihalarni amalga oshirishni taklif etamiz. Bunda geologiya-qidiruv ishlarida zamonaviy texnologiyalar va raqamli yechimlarni joriy qilish, qazib olish va qayta ishlash jarayonlariga ekologik standartlarni tatbiq etish, kritik minerallarni yetkazib berishning barqaror zanjirlarini yaratish muhim, deb hisoblaymiz.

Beshinchidan, iqlim o‘zgarishi va cho‘llanish jarayonlari Markaziy Osiyo mamlakatlari taraqqiyoti uchun jiddiy ta’sir ko‘rsatmoqda.

Ekologik muammolar oqibatini yumshatish maqsadida besh yildan buyon “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida har yili 200 million tup ko‘chat ekib kelyapmiz. Orol dengizining qurigan tubida 2 million gektar yashil qoplamali himoya o‘rmonzorlarini yaratdik. O‘zbekistonda 2030-yilgacha yashillik darajasini 30 foizga yetkazish bo‘yicha katta marra olganmiz.

Ayni paytda Osiyo taraqqiyot banki ham 2030-yilgacha mo‘ljallangan iqlim sohasida Harakatlar rejasini samarali amalga oshirib kelmoqda. Bank ajratayotgan yillik mablag‘larning 50 foizdan kam bo‘lmagan qismini iqlim loyihalarini moliyalashtirishga yo‘naltirmoqda.

O‘ylaymanki, bunday ezgu sa’y-harakatlarni Bank va mintaqa mamlakatlari bilan birgalikda ro‘yobga chiqarsak, natijasi yanada yuqori bo‘ladi. Shu bois, “Markaziy Osiyo yashil belbog‘i” mintaqaviy loyihasini amalga oshirishni taklif etamiz.

Oltinchidan, dunyodagi notinchlik tufayli millionlab turistlar xavfsiz yo‘nalishlarni qidirmoqda.

Markaziy Osiyo ziyorat, madaniy, gastronomik, etno, ekstremal, tibbiyot kabi turizm yo‘nalishlarida katta salohiyatga ega. Bu sohaga alohida e’tibor qaratib, zarur infratuzilma, servis, viza va transport, eng muhimi, sayyohlar xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan islohotlarni amalga oshirdik. Buning hisobiga o‘n yil ichida O‘zbekistonga xorijiy turistlar oqimi 6 karra oshib, 12 million nafarga yetdi.

Yaqinda Toshkent shahrida ochilgan Markaziy Osiyoning ilm-fan va ma’naviy xazinasi sifatida e’tirof etilayotgan Islom sivilizatsiyasi markazi, Samarqandda barpo etilgan buyuk alloma Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi yurtimizning yangi durdonalariga aylandi. Bunday majmualar qo‘shni mamlakatlarda ham bunyod etilmoqda. Shu bois mintaqa davlatlarini birlashtiradigan turistik makon – “Markaziy Osiyo turizm halqasi”ni yaratish tashabbusini ilgari suramiz. Qo‘shni davlatlar, Osiyo taraqqiyot banki va boshqa hamkorlarimizni turizmni rivojlantirish bo‘yicha loyihalar portfelini shakllantirib, birgalikda moliyalashtirishga chaqiramiz.

Yuqorida aytib o‘tilgan barcha taklif va tashabbuslarni biz Osiyo taraqqiyot banki bilan faqat suveren kreditlar doirasida emas, balki davlat-xususiy sheriklik, kafolat instrumentlari, aralash moliyalashtirish va xususiy kapitalni jalb etish orqali faol hamkorlikda amalga oshirishga tayyormiz. Shu munosabat bilan mintaqaviy loyihalar uchun Innovatsion moliyalashtirish platformasini shakllantirishni taklif etamiz.

Hurmatli Bank boshqaruvchilari!

Hozirgi kunda jahon iqtisodiyotida ro‘y berayotgan keskin o‘zgarishlar Osiyo taraqqiyot bankining keng mintaqamiz ijtimoiy-iqtisodiy barqarorligini ta’minlashdagi muhim o‘rnini yanada oshirmoqda. Bu borada biz Bank Prezidenti, xalqaro moliya va iqtisodiy munosabatlar sohasida katta bilim va tajribaga ega bo‘lgan Masato Kanda janoblarining olib borayotgan samarali islohotlarini to‘liq qo‘llab-quvvatlaymiz.

Qadrli yig‘ilish ishtirokchilari!

Bugungi anjumanda dunyoning 100 dan ortiq davlati, xalqaro moliya tashkilotlari, yetakchi banklar va kompaniyalarning nufuzli ekspertlaridan iborat 4 mingdan ziyod vakillar qatnashmoqda.

Samarqand platformasida ilgari suriladigan muhim taklif va tashabbuslar kelgusida katta amaliy natijalarga, har bir kelishuv esa aniq va foydali loyihalarga aylanishiga ishonaman.

Fursatdan foydalanib, barchangizni Yangi O‘zbekistonning go‘zal tabiati, tarixiy obidalari, yurtimizning zamonaviy arxitektura qiyofasi bilan yaqindan tanishishga taklif qilaman.

So‘zimning yakunida, sizlarga mustahkam sog‘liq, mas’uliyatli faoliyatingizda yangi yutuq va omadlar tilayman.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashining navbatdagi yigʻilishi doirasida “ACWA Power” kompaniyasi rahbari Muhammad Abunayyan boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.

Uchrashuvda sheriklik aloqalarini kengaytirish va qoʻshma loyihalarni jadallashtirish masalalari koʻrib chiqildi.

Davlatimiz rahbari Oʻzbekiston “yashil” energetika sohasining asosiy hamkori boʻlgan “ACWA Power” faoliyatini yuqori baholadi. Qayd etilganidek, oʻtgan yil dekabr oyida boshlangan yangi investitsiya tashabbuslari, jumladan, quyosh va shamol elektr stansiyalarini barpo etish loyihalari belgilangan rejalar asosida izchil amalga oshirilmoqda.

Muloqot davomida hamkorlikning istiqbolli yoʻnalishlariga ham alohida eʼtibor qaratildi. Xususan, “Yangi Toshkent” xalqaro aeroporti qurilishini boshlash, Fargʻona shahrida koʻp tarmoqli tibbiyot muassasasini barpo etish, IT-parkda zamonaviy maʼlumotlar markazini ishga tushirish kabi masalalar muhokama qilindi.

Uchrashuv yakunida saudiyalik investorlar Oʻzbekistondagi islohotlar va yaratilgan qulay investitsiya muhiti uchun minnatdorlik bildirib, loyihalarni sifatli va oʻz vaqtida amalga oshirishga tayyor ekanliklarini taʼkidladilar.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashining yigʻilishi doirasida Yaponiya moliya vaziri Satsuki Katayama boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.

Uchrashuvda Yaponiya xalqaro hamkorlik banki (JBIC) boshqaruvchisi Nobumitsu Xayasi va Yaponiya xalqaro hamkorlik agentligi (JICA) katta vitse-prezidenti Masao Yahara ham ishtirok etishdi.

Suhbat avvalida yuqori martabali mehmon mamlakatimiz yetakchisiga Yaponiya Bosh vaziri Sanae Takaichining salomi va samimiy tilaklarini yetkazdi.

Davlatimiz rahbarining 2025-yil dekabr oyida Yaponiyaga amalga oshirgan tashrifi ikki tomonlama munosabatlarda yangi davrni boshlab bergani taʼkidlandi.

Muloqot chogʻida iqtisodiy hamkorlikning ijobiy surʼatlari alohida qayd etildi. Tovar ayirboshlash hajmi ortmoqda, Yaponiyaning yetakchi kompaniyalari ishtirokida yirik investitsiya loyihalari amalga oshirilmoqda.

Oʻzbekiston Prezidenti mamlakatimiz moliya tizimini modernizatsiya qilish, xususan, gʻaznachilik sohasiga sunʼiy intellektni joriy etish, raqamli moliya transformatsiyasi va ushbu yoʻnalishda yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlash boʻyicha bir qator istiqbolli takliflarni ilgari surdi.

Qayta tiklanuvchi energiya, tibbiyot, axborot texnologiyalari, transport va qishloq xoʻjaligi sohalaridagi ijtimoiy ahamiyatga ega loyihalarni jadallashtirishga kelishib olindi.

Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashining yigʻilishi doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Koreya Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari, iqtisodiyot va moliya vaziri Ku Yun Chxol boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.

Uchrashuvda Oʻzbekiston – Janubiy Koreya Alohida strategik sheriklik munosabatlarini yanada mustahkamlash va koʻp qirrali hamkorlikni kengaytirish masalalari koʻrib chiqildi.

Yuqori martabali mehmon Oʻzbekiston Prezidentiga Koreya Respublikasi Prezidenti Li Chje Myonning samimiy salomi va eng ezgu tilaklarini yetkazdi. Yetakchilarning Nyu-York shahrida boʻlib oʻtgan uchrashuvi natijalari mamnuniyat bilan qayd etildi.

Chuqur tarixiy doʻstlik rishtalari, oʻxshash mentalitet, anʼanalar va qadriyatlarga asoslangan ikki tomonlama aloqalar izchil rivojlanmoqda.

Oʻzbekiston Prezidenti Janubiy Koreya bilan savdo-iqtisodiy va investitsiyaviy hamkorlikni kengaytirish masalalariga alohida eʼtibor qaratdi.

Oʻzaro savdo va investitsiyalar koʻrsatkichlari barqaror oʻsib bormoqda. Joriy yil boshidan tovar ayirboshlash hajmi 12 foizga oshdi. Mamlakatimizda qariyb 1 mingta qoʻshma korxona faoliyat yuritmoqda, Koreya investitsiyalarining umumiy hajmi 8 milliard dollardan oshdi. Ushbu mamlakat kompaniyalari uchun maxsus sanoat zonasini tashkil etish masalalari ishlab chiqilmoqda.

Koreya Eksimbanki va uning jamgʻarmalari bilan koʻp yillik samarali hamkorlik yuqori baholandi. Ular ishtirokidagi loyihalarning umumiy portfeli 2 milliard dollardan oshdi.

Koʻp tarmoqli klinika, kimyo markazi va farmatsevtika parki qurilishi davom etmoqda. Bugun Toshkent – Xiva yoʻnalishida birinchi “Hyundai Rotem” poyezdi qatnay boshladi.

Oʻzbekiston Prezidenti ustuvor yoʻnalishlarda yangi investitsiya loyihalari portfelini shakllantirish va hududlararo almashinuvlarni jadallashtirish muhimligini qayd etdi. Davlat moliyasini boshqarish tizimini raqamlashtirishda Koreya tomoni koʻmaklashishiga umid bildirildi.

Joriy yil kuz oyida Seul shahrida oʻtkazilishi rejalashtirilgan “Markaziy Osiyo – Koreya” sammiti va boshqa oliy darajadagi tadbirlarga tayyorgarlik koʻrish muhimligi taʼkidlandi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Samarqandga tashrifi doirasida Osiyo taraqqiyot banki prezidenti Masato Kanda boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.

Uchrashuv avvalida OTB rahbari mamlakatimiz yetakchisiga bank Boshqaruvchilar kengashining 59-yillik yigʻilishi Oʻzbekistonda oʻtkazilishini qoʻllab-quvvatlagani va koʻrsatgan koʻmagi uchun samimiy minnatdorlik bildirdi.

Oʻzbekiston va Osiyo taraqqiyot banki oʻrtasidagi keng koʻlamli oʻzaro manfaatli hamkorlikni kengaytirishning amaliy jihatlari muhokama qilindi.

Hamkorlikni yuksak darajaga koʻtarishga erishilgani chuqur mamnuniyat bilan qayd etildi. Oʻtgan 30 yilda OTB Oʻzbekistonning haqiqiy strategik sherigiga aylandi.

Loyihalar portfeli qariyb 16 milliard dollarni tashkil etmoqda, amaliyotlar hajmi boʻyicha Oʻzbekiston bankning mintaqadagi eng yirik hamkorlaridan biriga aylandi.

Temir va avtomobil yoʻllari, energetika va ijtimoiy infratuzilmani modernizatsiya qilish, suv taʼminoti va kanalizatsiya tarmoqlarini yangilash, qishloq xoʻjaligi va xususiy sektorni rivojlantirish hamda boshqa yoʻnalishlar boʻyicha muhim loyihalar amalga oshirildi va davom etmoqda.

O‘zbekiston Prezidenti va bank rahbari sammit doirasida imzolangan OTB bilan sheriklik bo‘yicha 2030 yilga qadar bo‘lgan davrga mo‘ljallangan yangi dasturga kiritilgan umumiy qiymati 12,5 milliard dollarlik loyihalarni o‘z vaqtida va samarali amalga oshirish muhimligini ta’kidladi.

Ipoteka bozori, xususiy sektor, yoshlar va ayollar tadbirkorligini qoʻllab-quvvatlash, kambagʻallikni qisqartirish, inklyuziv taʼlim va inson kapitalini rivojlantirish borasidagi islohotlarni ilgari surish, raqamli innovatsiyalarni joriy etish va maxsus iqtisodiy zonalarda infratuzilmani modernizatsiya qilish kabi sohalarda hamkorlikda ishlashga kelishib olindi.

Markaziy Osiyo mintaqasida yirik infratuzilmaviy loyihalarni, shu jumladan, bankning mablagʻlarni safarbar etishdagi yetakchiligini kuchaytirish orqali ilgari surishga alohida eʼtibor qaratildi.

Oʻzbekiston Prezidenti OTB rahbariyati va jamoasiga Boshqaruvchilar kengashi yigʻilishi muvaffaqiyatli va samarali oʻtishini tiladi.

Uchrashuv yakunida O‘zbekiston va Osiyo taraqqiyot banki o‘rtasida 2030-yilgacha mo‘ljallangan sheriklik dasturini almashish marosimi bo‘lib o‘tdi.

Prezident Shavkat Mirziyoyev 30-aprel kuni tabiatni muhofaza qilish, ekologik barqarorlikni taʼminlash, chiqindilarni boshqarish tizimini takomillashtirish hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni rivojlantirish boʻyicha takliflar taqdimoti bilan tanishdi.

Mamlakatimizda soʻnggi yillarda atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, “yashil iqtisodiyot” tamoyillarini joriy etish va ekologik madaniyatni yuksaltirish boʻyicha keng koʻlamli ishlar amalga oshirilmoqda. Shu bilan birga, sanoat, qurilish, transport va kommunal sohalardagi jadal rivojlanish tabiatga taʼsir etuvchi omillarni qatʼiy nazorat qilishni, ekologik talablarga rioya etishni yanada kuchaytirishni taqozo etmoqda.

Taqdimotda ekologiya sohasidagi huquqbuzarliklar holati tahlil qilindi. Qayd etilganidek, 2024-yilda 47 mingdan ziyod maʼmuriy huquqbuzarlik aniqlangan boʻlsa, 2025-yilda ular soni 59 mingdan oshgan. Amaldagi tartibda jarimalar miqdori yetkazilgan ekologik zararga mutanosib emasligi sababli baʼzi korxonalar uchun huquqbuzarlikni bartaraf etishdan koʻra, jarima toʻlab, faoliyatni davom ettirish qulayroq boʻlib qolmoqda.

Shu bois, yuridik shaxslarga nisbatan moliyaviy sanksiyalarni qayta koʻrib chiqish, ularni tabiatga yetkazilgan zarar miqdoriga bogʻlash va xalqaro amaliyotga yaqinlashtirish taklif etildi. Jumladan, daryo oʻzanlaridan noruda materiallarni noqonuniy qazib olish, suv resurslarini ifloslantirish, daraxt va butalarni gʻayriqonuniy kesish, atmosfera havosiga belgilangan meʼyordan ortiq tashlamalar chiqarish, qurilish maydonlarida chang va qum zarrachalarining havoga koʻtarilishiga yoʻl qoʻyish, chiqindilarni belgilanmagan joylarda yoqish kabi holatlar uchun taʼsirchan moliyaviy choralar joriy etish koʻzda tutilgan.

Bu jarayonda maʼmuriy jarima va tabiatga yetkazilgan zarar uchun kompensatsiya toʻlovini yagona moliyaviy sanksiyaga birlashtirib, korxona aybini tan olgan holatlarda uni Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi tomonidan qoʻllash, nizoli holatlarda esa masalani sud tartibida koʻrib chiqish va hal etish tartibini joriy qilish taklif qilindi.

Taqdimotda Ugom daryosining tabiiy muvozanatini tiklash va uning noyob tabiiy merosini saqlash boʻyicha takliflar koʻrib chiqildi.

Ugom daryosi va uning havzasi Ugom-Chotqol milliy tabiat bogʻi tarkibidagi muhim ekologik hududlardan biri hisoblanadi. Bu yerda oʻnlab noyob oʻsimlik va hayvonot turlari, shu jumladan, Qizil kitobga kiritilgan turlar mavjud. Daryo Chirchiq havzasining suv taʼminotida ham muhim oʻrin tutadi.

Tahlillarga koʻra, keyingi yillarda Ugom daryosida suv sarfi kamayib, suv sifatiga taʼsir etuvchi omillar koʻpaygan. Bu holat qirgʻoqlarning yemirilishi, fauna va oʻsimlik dunyosiga salbiy taʼsir koʻrsatishi, bioxilma-xillik qisqarishi xavfini oshirmoqda.

Shu bois, Ugom daryosi va unga tutash hududlarni davlat gidrologik tabiat yodgorligi deb eʼlon qilish, sohilboʻyi va suvni muhofaza qilish zonalarida tabiiy gidrologik tizimga taʼsir koʻrsatuvchi qurilish va yer ishlarini cheklash taklif etildi. Shuningdek, suv muhofaza zonalaridagi obyektlarni xatlovdan oʻtkazish, ularning suv sifati va biofaunaga taʼsirini baholash vazifalari belgilandi. Ekologik talablarga javob bermaydigan faoliyatlarni toʻxtatish yoki boshqa joyga koʻchirish masalasi koʻrib chiqiladi.

Qolaversa, daryoning gidrologik va ekologik holatini barqaror rivojlantirish boʻyicha “Ugom daryosi ekotizimini yaxshilash” master rejasini ishlab chiqish, sohilboʻyi va muhofaza zonalarida yer degradatsiyasining oldini olish uchun daraxt va butalar ekish koʻzda tutilgan.

Chiqindilarni boshqarish sohasidagi ishlar ham atroflicha tahlil qilindi. 2025-yilda sanitar tozalash xizmati qamrovi mahallalar kesimida 88 foizga yetdi, sohaga maxsus texnikalar, motorollerlar va konteynerlar yetkazib berildi, 132 ta poligon atrofi koʻkalamzorlashtirildi, 47 ta poligon faoliyati toʻxtatildi.

Joriy yilda sanitar tozalash korxonalariga qoʻshimcha maxsus texnika va konteynerlar yetkazib berib, qamrovni 90 foizga yetkazish, 18 ta poligonni rekultivatsiya qilish, 2030-yilga borib, poligonlar sonini 50 foizga qisqartirish rejalashtirilgan.

Chiqindilarni qayta yuklash stansiyalarini qurish orqali logistika xarajatlarini kamaytirish, saralash va qayta ishlash hajmini oshirish, poligonlarga tushadigan yuklamani qisqartirish muhimligi taʼkidlandi. 2026-yilda 28 ta, 2030-yilgacha esa 70 ta qayta yuklash stansiyasini qurish koʻzda tutilgan.

Maishiy chiqindilarni yoqish orqali elektr energiyasi ishlab chiqarish boʻyicha yirik investitsiya loyihalarining borishi toʻgʻrisida ham axborot berildi. Umumiy qiymati 933 million dollar boʻlgan 6 ta zavodni qurish ishlari Andijon, Namangan, Fargʻona, Samarqand, Qashqadaryo va Toshkent viloyatlarida amalga oshirilmoqda. Bu zavodlar ishga tushgach, yiliga 3,6 million tonna qattiq maishiy chiqindi qayta ishlanib, 1,6 milliard kilovatt-soat elektr energiyasi ishlab chiqariladi. Keyingi bosqichda 633 million dollarlik yana 5 ta zavod qurish bilan bogʻliq ishlarni boshlashga koʻrsatma berildi.

Xavfli chiqindilarni boshqarish boʻyicha MDH hududida ilk integratsiyalashgan platforma yaratish taklif qilindi. Navoiy viloyatida amalga oshirilishi rejalashtirilgan mazkur investitsiya loyihasi doirasida xavfli chiqindilarni laboratoriyada tavsiflash, maxsus poligon tashkil etish, chiqindilardan RDF yoqilgʻi ishlab chiqarish, fizik-kimyoviy va termik qayta ishlash tizimini yoʻlga qoʻyish nazarda tutilgan.

Loyiha qiymati 260 million dollar boʻlib, yiliga 330 ming tonna xavfli chiqindini qayta ishlash quvvati yaratiladi. Uning amalga oshirilishi ekologik barqarorlikni taʼminlash, yangi standartlar va ilgʻor texnologiyalarni joriy etish, mahalliy kadrlarni tayyorlashga xizmat qiladi.

Qayd etilganidek, 2017-yilda qurilish chiqindilari hajmi 1,2 million tonnani tashkil etgan boʻlsa, 2025-yilda 1,9 million tonnaga yetgan.

Shu munosabat bilan qurilish chiqindilarini “hosil boʻlishdan utilizatsiyagacha” bo‘lgan jarayonini toʻliq nazorat qiladigan raqamli platforma yaratish, chiqindilar harakatini GPS orqali real vaqt rejimida kuzatish, poligonlarda saralash va qayta ishlash komplekslarini tashkil etish taklif etildi.

Shuningdek, qurilish obyektlarini qabul qilishda chiqindilarni utilizatsiya qilish boʻyicha shartnoma shartlari bajarilganini majburiy talab sifatida belgilash, noqonuniy tashlash holatlarini foto va video qayd etish orqali aniqlash hamda javobgarlik choralarini kuchaytirish nazarda tutilmoqda.

Taqdimotda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni rivojlantirish, noyob oʻsimlik va hayvonot dunyosini saqlash boʻyicha loyihalar ham koʻrib chiqildi. Xususan, “Fargʻona” milliy tabiat bogʻi tarkibidagi “Yozyovon” tabiat yodgorligi hududini muhofaza qilish, dendrologik bogʻ tashkil etish, kuzatuv minoralari, maxsus dronlar va raqamli monitoring tizimlari orqali nazoratni kuchaytirish rejalashtirilgan.

Ushbu hududda tashrif markazi tashkil etish, piyoda sayr marshrutlari, qushlarni kuzatish maydonlari, foto va panorama nuqtalari, ilmiy-maʼrifiy ekskursiyalar yoʻlga qoʻyilishi rejalashtirilmoqda.

Shuningdek, “Ovjazsoy – Moviy togʻlar” milliy tabiat bogʻi hududida ham ekologik turizmni rivojlantirishga qaratilgan obyektlar barpo etish takliflari koʻrib chiqildi. Bunda tabiiy manzaralar va togʻ ekotizimlarini asrab-avaylagan holda sayyohlar uchun qulay infratuzilma yaratishga alohida eʼtibor qaratiladi.

Taqdimotda joriy yilda Samarqand shahrida oʻtkazilishi rejalashtirilgan “ECO EXPO Central Asia 2026” xalqaro koʻrgazmasi va Global ekologik jamgʻarmaning 8-Assambleyasiga tayyorgarlik masalalari ham muhokama qilindi.

Global ekologik jamgʻarma 186 ta ishtirokchi davlatni birlashtirgan yirik xalqaro moliya instituti boʻlib, Oʻzbekiston unga 1995-yilda qoʻshilgan. Assambleyaning Samarqandda oʻtkazilishi Yevropa, Kavkaz va Markaziy Osiyo mintaqasida ilk bor tashkil etilayotgan yirik ekologik anjuman boʻladi. Tadbirda 186 davlatdan 2,5 ming nafar ishtirokchi, 40 ta donor davlat, 50 dan ziyod nufuzli tabiatni muhofaza qilish tashkilotlari va xalqaro ekspertlar ishtirok etishi kutilmoqda.

“ECO EXPO Central Asia 2026” koʻrgazmasi esa mahalliy sanoat, hokimliklar, xalqaro moliya institutlari, innovatsion “yashil” texnologiyalar provayderlari va investorlar oʻrtasida hamkorlikni kengaytirishga xizmat qiladi.

Davlatimiz rahbari taqdim etilgan takliflarni maʼqullab, tabiatni muhofaza qilish sohasida nazorat va javobgarlikni kuchaytirish, chiqindilarni boshqarishda zamonaviy tizimlarni joriy etish, suv resurslari va bioxilma-xillikni asrash, muhofaza qilinadigan tabiiy hududlarni ilmiy asosda rivojlantirish boʻyicha aniq topshiriqlar berdi.

Oʻzbekiston – Chexiya oliy darajadagi muzokaralarining yakunida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Chexiya Respublikasi Bosh vaziri Andrey Babish Faxriy mehmonlar xiyobonida birgalikda daraxt ekdilar.

Marosim ikki mamlakat xalqlari oʻrtasidagi doʻstlik va oʻzaro anglashuv mustahkamlanib borayotgani, Oʻzbekiston – Chexiya koʻp qirrali munosabatlarini rivojlantirishda yangi bosqich boshlanganining ramzi boʻldi.